Bij mensen is de ideale lengte van hun wimpers ongeveer 1/3 van de doorsnede van hun oog. Wimpers houden een oog niet alleen schoon van vuil en stof, maar zorgen er ook voor dat er niet teveel lucht langs een oogbal stroomt waardoor het oogvocht te snel zou kunnen verdampen. Als wimpers te kort zijn, droogt een oog te snel uit terwijl te lange wimpers er juist voor zorgen dat stof het oog wordt ingezogen. Deze 1/3 ratio geldt tevens voor de meeste zoogdieren, een opvallende uitzondering daarop is de olifant.

Een olifant heeft zo’n beetje de langste wimpers van het hele dierenrijk. Deze dikke wimpers kunnen wel 13 cm lang worden en hangen als een vliegengordijn voor hun ogen. Behalve lange wimpers hebben ze ook nog een derde ooglid dat, net als hun bovenste en onderste ooglid, verticaal over hun oog beweegt en er samen met hun wimpers voor moet zorgen dat ze in hun stoffige omgeving en tijdens hun vele stof- en modderbaden geen vuil in hun ogen krijgen. 

Deze olifant is gefotografeerd bij Safaripark De Beekse Bergen.

Lees ook: Hansken de olifant, Verzien, Het mosgroene oog (Crocodylus niloticus), Spinnenogen, Caesar, Lucy, oogwit en antropomorfismen en David Yarrow: Africa in Antwerpen.

Ik behoor tot die groep van mensen die aan elke voet een zesde teennagel heeft, twee kleine extra nageltjes die aan de buitenkant van mijn kleine tenen zitten. De linker lijkt met meest op een echte nette nagel, de rechter is wat misvormder en lijkt meer op een kalkachtig schildje. Ik stond er vroeger eigenlijk nooit zo bij stil, maar blijkbaar is het iets heel algemeens, alhoewel ik er eigenlijk nooit eerder iemand over had gehoord en verder niemand in mijn familie dit ook heeft.

Het blijkt erfelijk te zijn en op een complexe manier via meerdere genen te worden doorgegeven. Afgezien van het feit dat ze heel af en toe wel eens in de stof van mijn sokken blijven haken heb ik er verder helemaal geen last van. Maar jammer genoeg dus ook geen profijt. Ik wilde als kind heel graag iets bijzonders hebben, zoals opponeerbare tenen, bifocale ogen, slagtanden of een grijpstaart, die dingen die sommige dieren in mijn jeugdige ogen zo ontzettend gaaf maakte. Dus misschien moet ik wel blij zijn met mijn extra teennageltjes, maar het voelt helaas toch niet helemaal hetzelfde.

Lees ook: De oorlel, Lange ringvingers, De hurk, De lurf en Darwin’s tubercule.

Dit mes is vernoemd naar het staal waaruit het is gemaakt, dat op zijn beurt weer is vernoemd naar de nu niet meer bestaande stad Takefu in Japan. Op 1 april 1948 werd de Takefu Knife Village door de initiatiefnemers van de Takefu Forged Blade Industry Study Society, wat later de Takefu Special Steel company zou worden, opgericht. In 2003 leefden hier zo’n 73.000 mensen maar op 1 oktober 2005 fuseerde dit stadje samen met de stad Imadata tot de stad Echizen. De Takefy Special Steel company bestaat nog steeds en is beroemd vanwege haar goede staalsoorten, waaronder hun in dit mes gebruikte Takefu-staal.

Het kistje is uit een aantal ruwe vurenhouten plakjes gemaakt. Hoewel de buitenkant ruw is gelaten, is de binnenkant glad afgewerkt. Dit hout is door schimmels aangetast waardoor het een aparte tekening heeft gekregen. Men zegt dan wel dat er slaap in het hout zit, of noemt dit spalted hout. Zulk hout is zeer gewild en kenmerkt zich door lichtere en donkere verkleuringen en heeft soms zelfs scherpe zwarte demarcatielijnen. Dit is het gevolg van een natuurlijk proces dat enkele maanden tot jaren kan duren. Dit proces kan tot zeer mooie resultaten leiden, maar verzwakt wel het hout. Deze specifieke plankjes zijn van een dode stam die lange tijd buiten heeft gelegen, er zitten zelfs nog wat met zaagsel opgevulde vraatgangen van kevers in. Het kistje is met Deense olie afgewerkt.

In het kistje zit een klein uitneembaar frame waarin het mes op enkele leren strookjes rust. Aan de binnenkant van het deksel zit een etiket waarop de specificaties van het mes staan en buiten aan de kopse kant een klein etiket met de naam van het mes.

Klik hier voor meer foto’s van zelfgemaakte messen en hier voor meer foto’s van ZGM no. 5: Takefu.

Lees ook: Zelfgemaakt mes no. 5 en Zelfgemaakt mes no. 20 (Suminagashi).

Dit eenvoudige kistje is gemaakt met enkele verweerde dunne plankjes hardhout en heeft een binnenlaag uit dun berkentriplex. De plankjes komen van een oud wijnkistje dat langere tijd in een vochtige schuur had gelegen. Dit verweerde hout heeft een mooi chatoyance (kattenoogeffect) en fraaie nervenstructuur. In het kistje ligt een binnen-frame uit berkentriplex waarin het mes op strookjes tuigleer rust. Aan de binnenkant van het deksel zit een etiket met de specificaties van het mes en aan de kopse kant buiten een klein etiket met zijn naam.

Klik hier voor meer foto’s van Tulipan en hier voor meer foto’s van andere zelfgemaakte messen.

Lees ook: Zelfgemaakt mes no. 28 (Tulipan), Het werkproces van Tulipan (ZGM no. 28) en Keris hujan (ZGM no. 29), Een kistje voor Pequod (Zgm no. 4), Een kistje voor Corax (ZGM no. 22) en Een kistje voor Baleen (ZGM no. 24).

Als je deze foto ziet, zou je haast denken dat deze bavianen elkaar voor de gezelligheid hebben opgezocht of dat er een bepaalde familie- of vriendenband is die ervoor zorgt dat ze zo intiem bij elkaar zitten. Het is menselijk om te denken dat de sociale relaties, conventies en interacties die onze samenleving bij elkaar houden ook opgaan voor andere samenlevingen, zeker voor eentje die ogenschijnlijk zo op de onze lijkt.

Bavianensamenlevingen, zoals die van deze mantelbavianen, hebben net als ons een zeer complexe structuur. Mantelbavianen zijn zeer intelligent, gebruiken gereedschappen, hebben een complexe vocale en visuele communicatiestructuur en leven in grote sociale groepen waarbinnen ze zeer uitgebreide relaties binnen een complexe hiërarchie kennen, bijna net zoals mensen.

Maar waar bij mensen moraliteit en empathie, het vermogen om je in anderen te verplaatsen, ervoor zorgen dat de meeste sociale conventies geen straffen en wetten nodig hebben om na te worden geleefd, lijken bavianen volledig amoreel.

Het lijkt er sterk op dat al hun interacties zijn gebaseerd op eigengewin. Om goed wijs te kunnen binnen de complexe hiërarchie van soms wel meer dan 1000 individuen hebben ze een eigen sociale intelligentie ontwikkeld die ze het vermogen geeft om ruim honderd verschillende individuen te onderscheiden en de sociale status van honderden groepsgenoten te kennen. Toch is er geen moraliteit of empathie die hen als groep bij elkaar houdt, ze lijken alleen iets om anderen te geven in relatie tot hun eigen sociale status. Bavianen leren elkaar niets, ze geven anderen niets en ze helpen anderen niet. Een baviaan deelt geen voedsel of verdriet, hij is enkel en alleen met zichzelf bezig. Elke handeling en elke relatie is gecalculeerd en tactisch, waarbij er veelvuldig gebruik van bedrog of manipulatie wordt gemaakt.

Bavianen geven hierin blijk van een Machiavellistische intelligentie. De Machiavellistische Intelligentie Hypothese stelt dat grotere hersenen en complexe cognitieve vaardigheden zijn geëvolueerd door intensieve sociale concurrentie. Mensen, en blijkbaar dus ook bavianen, die succesvol zijn in sociale manipulatie, en hun eigenbelang nastreven, zouden hierdoor een evolutionair voordeel hebben. Sociale concurrentie wordt volgens deze hypothese gezien als de drijvende kracht achter de evolutionaire ontwikkeling van intelligentie.

Deze matelbavianen zitten dus niet zomaar bij elkaar, ze zijn zich continu bewust van hun unieke plaats binnen de hiërarchie van de groep. Wat lijkt op een ontroerend en ontspannen moment is dus feitelijk een zet op een zeer complex schaakbord, waarbij geen enkele speler er wars van is om zijn tegenstander in de rug te steken.

Lees ook: De mens wordt steeds dommer, Homo Communicans, Thoth en de Veer van de Waarheid (Papio hamadryas), IQ, Caesar en Lucy, oogwit en antropomorfismen, Schattigheid als overlevingstactiek en Misericordia.