Weblog

Kanoet (Calidris canutus)

zondag, 13 september 2020

kanoet (Calidris canutus) 2-2020 1626Begin maart had deze kanoet nog zijn witgrijze winterkleed. In de zomer kleurt hij dieporanje met gevlekte rug en vleugels. Het is na de tureluur (Tringa totanus) de grootste strandloper uit deze familie. Kanoeten of kanoetstrandlopers worden tot 26 cm lang en hebben een vleugelspanwijdte tot 54 cm breed. Ze leven in de getijdezones grotendeels van kleine schaaldieren zoals nonnetjes en kokkels maar eten ook kreeftachtige, wormen en slakken.

 

kanoet (Calidris canutus) 2-2020 1635kanoet (Calidris canutus) 2-2020 1594Dit jonge exemplaar foerageerde atypisch niet aan de vloedlijn maar op een drassig grasveldje vlak daarachter. Hij was daar niet toevallig want ik kwam hem meerdere dagen op exact dezelfde plaats tegen. Hij ving daar vooral wormen en slakken.

 

Het verhaal gaat dat deze vogels hun oorspronkelijke naam Tringa canutus van Linnaeus kregen, omdat hun foerageergedrag langs de getijdelijn hem deed denken aan het verhaal van koning Knoet de Grote. Knoet zou het getij ooit opdracht hebben gegeven om te stoppen zodat zijn voeten niet nat zouden worden. De naam kan echter net zo goed een onomatopee zijn, gebaseerd op de knorrige roep van de vogel.

 

Lees ook: Drieteenstrandloper (Calidris alba), Drieteenstrandlopers in de ochtendzon en Paarse strandloper (Calidris maritima).

Lepelaar met vis (Platalea leucordia)

zondag, 13 september 2020

lepelaar (Platalea leucordia) 8-2020 2712De Groene Jonker is een echt vogelparadijs, er vliegen ’s morgens vroeg wulpen en ganzen over en tussen het riet zitten rietzangers en putters. Op het water drijven eenden, ganzen, meerkoeten en zwanen. De laatste keer dat ik er was, stonden aan de rand van het water ook nog reigers en een paar lepelaars. Deze lepelaars waren echter erg schichtig, toen ik aan kwam lopen vlogen ze meteen op. Maar in plaats van weg te vliegen, draaiden ze eerst nog een paar rondjes boven mijn hoofd. Terwijl ze zo overvlogen zag ik dat één van hen iets in zijn bek had, het ging allemaal echter te vlug om goed te zien wat dat was, ik wist echter nog net snel wat foto’s te maken. Ik zag thuis pas dat het een flinke vis betrof. Het formaat daarvan en dat hij hem met zich mee de lucht in nam, verbaasde me. Ik dacht dat ze alleen klein grut zoals waterinsecten, garnalen, visjes en kleine amfibieën aten, niet iets dat veel groter is dan een jonge platvis, grondel of stekelbaars. Maar het blijkt dat ze net als reigers veel grotere prooien aankunnen en regelmatig ook een flinke vis verschalken. Omdat garnalen en insecten, in relatie tot de beter verteerbare vissen, meer restanten in de braakballen achterlaten, dacht men vroeger dat zij de voornaamste voedselbron van lepelaars waren. Recent onderzoek toonde echter aan dat ca. 60% van hun dieet uit vis bestaat.

 

lepelaar (Platalea leucordia) 8-2020 2713lepelaar (Platalea leucordia) 8-2020 2692Lees ook: Lepelaars in de bomen (Platalea leucordia), Afikaanse lepelaars (Platalea alba) en Waarom vogels met lange poten vaak op één poot staan.

Boomkikkers op berenklauw (Hyla arborea)

vrijdag, 7 augustus 2020

boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2461Het was al weer een poos geleden dat ik naar de Brand was geweest om boomkikkers te fotograferen. Die locatie wordt in het algemeen niet aan de grote klok gehangen en ik schrok dan ook van het grote aantal fotografen dat ik daar tegenkwam. Het is meestal geen goed teken als dergelijke locaties te bekend worden, want er zijn altijd fotografen die het geen probleem vinden om de boel te vertrappen of boomkikkers op te pakken en ergens anders neer te zetten. Niet al te lang geleden was de locatie zelfs tijdelijk afgesloten omdat sommige fotografen vloeibare stikstof en haarlak hadden gebruikt om een “betere” foto van deze kwetsbare dieren te kunnen maken. Gelukkig hielden ze vandaag allemaal een respectvolle afstand van elkaar en de kikkers en deden ze er alles aan om ze niet te verstoren.

 

boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2314boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2312boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2295boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2251De meeste kikkertjes zitten normaal gesproken op de bramen rondom het veldje, maar dit keer werd ik door een andere fotograaf geattendeerd op een aantal kikkertjes die midden in het veld op een grote berenklauw zaten. Eerst dacht ik dat hij ze daar zelf had neergezet, maar er zaten er meerdere op één plant en op een enkele berenklauwen in de buurt zaten er nog meer. Het leek er dus op dat ze er zelf naar toe waren gekropen om tegen de stam of boven op de bloemkoppen te kunnen zonnen.

 

boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2448boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2437boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2378boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2212Je kon bij de kikkers die op een tak zaten goed zien hoe ze hun achterpoten onder hun lichaam vouwden en zichzelf om de tak heen klemden. Toen ik aankwam was het nog bewolkt maar langzamerhand trok het open en kwam de zon steeds meer tevoorschijn, enkele kikkertjes zochten toen een betere plekje en dat gaf mij de gelegenheid om ze te zien klimmen en hun lange dunne vingers met de zuignappen te fotograferen. Zelfs de jonge exemplaren klommen behendig langs de stengels en hadden goed grip.

 

boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2466boomkikker (Hyla arborea) 8-2020 2209Lees ook: Boomkikkers en Zonnende boomkikkers.

Dode Eider (Somateria mollissima)

vrijdag, 7 augustus 2020

eider (Somateria mollissima) 2-2020 1464Begin maart was ik op Schiermonnikoog en zag ik aan de kust een paar mannelijke eidereenden. Levende vrouwtjes zag ik niet, maar dode kwam ik wel langs de kustlijn tegen. Eidereenden zijn in onze regio niet talrijk en het verbaasde mij dan ook dat ik relatief veel dode vrouwtjes tegenkwam. Op één enkele wandeling vond ik er al drie. Ik weet niet of dit toeval was of dat er iets anders aan de hand was. Feit blijft dat ik vaker op Schiermonnikoog kom, maar daar nog nooit eerder een dode eider aantrof.

 

eider (Somateria mollissima) 2-2020 1641eider (Somateria mollissima) 2-2020 1738Eidereenden zijn de grootste eenden die men in Europa kan zien en ze wegen tot wel 3 kg. Ondanks hun grootte halen ze in vlucht snelheden van wel 113 km/u. De opvallende mannetjes zijn zwart-wit met een wit-roze borst en een groene vlek op het achterhoofd, de vrouwtjes zijn echter onopvallend bruin met zwarte streepjes.

 

eider (Somateria mollissima) 2-2020 1450De eidernesten worden gevoerd met dons, in het Engels eiderdown, dat van de borst van het vrouwtje komt. Dit dons wordt al eeuwen verzameld en gebruikt in kussens en quilts. Hun wetenschappelijke naam: Somateria mollissimus, komt van het Griekse soma “lichaam” en erion “wol” en het Latijnse mollissimus voor “erg zacht”.

Voorstelling en abstractie in landschapsfotografie

dinsdag, 4 augustus 2020

leikeven 7-2020 2049In een goede foto zoek ik dezelfde kwaliteiten als in een goed schilderij of beeldhouwwerk. Zo’n foto moet ook op een abstract niveau sterk zijn. De voorstelling zelf, datgene wat is afgebeeld, vertelt slechts een gedeelte van het verhaal. De abstracte kwaliteiten van het werk moeten, los van de voorstelling, dus ook overtuigen. Je hebt het dan over aspecten als vorm en restvorm en vlak en lijnenspel. Maar ook beeldaspecten zoals kleur, grijswaarde, gewicht, ritme, diepte en verhoudingen werken als het goed is samen aan een beter beeld. Als deze abstracte beeldkwaliteiten kloppen, kunnen ze net als de voorstelling een emotionele reactie oproepen. In tegenstelling tot de verhalende voorstelling bieden abstracte beeldkwaliteiten echter een complexere ervaring. Deze emotie is vaak moeilijker te duiden, maar daarom niet minder intens. Denk maar aan de bijna religieuze gevoelens die een schilderij van Rothko of een beeld van Moore bij sommigen kunnen oproepen.

 

In landschapsfotografie praat men over compositie, lichtval en ruimte, maar vaak alleen in hoeverre deze de voorstelling ondersteunen. De meeste landschapsfoto’s, enkele waanzinnig mooie daargelaten, vertellen vaak niet veel meer dan het verhaal van de voorstelling en missen daardoor de diepte van een bredere interpretatie en een ervaring op een meer abstract niveau. De landschapsfoto’s waar ik zelf het meeste plezier uit haal, zijn vaak diegene die andere mensen amper aanspreken. Dat zijn de foto’s waarin de voorstelling een dialoog aangaat met de abstractie. Dat nodigt mij uit om beter te kijken en zo’n foto op een ander niveau dan alleen die van de voorstelling te waarderen.

Kleine zonnedauw (Drosera intermedia)

zaterdag, 1 augustus 2020

kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2126Aan de rand van het Leikeven bij De Moer groeit veel kleine zonnedauw. Op de zure natte zandgrond aan de oever van het water kleurt de grond rood van deze schaarse vleesetende plantjes. Zonnedauw lijkt altijd met dauwdruppels bedekt te zijn, maar de kleine transparante druppeltjes aan het einde van de rode tentakels zijn niet zo onschuldig. Deze taaie zoete substantie trekt veel vliegende insecten aan maar als die ermee in aanraking komen, blijven ze er aan plakken. Terwijl de bladeren met de rode tentakels zich langzaam om hun prooi heen krullen, scheidt de plant verteringsenzymen uit. De zonnedauw verteert zijn slachtoffer tot er niet veel meer dan een zwart propje afval overblijft en neemt met zijn bladeren de voedingsstoffen op die hij met zijn wortels niet uit de schrale bodem kan halen.

 

kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2119Als je vroeg in de ochtend bij het Leikeven naar het water loopt, ligt er vaak een laag dauw over de grond. De insecten die door de zonnedauw zijn gevangen zijn dan nog overdekt met kleine glinsterende dauwdruppels. Maar die druppels verdwijnen, in tegenstelling tot die van de zonnedauw, met het opkomen van de zon.

 

kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2127kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2069kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2070kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2078Zonnedauw bloeit van juni tot augustus met kleine witte bloempjes die alleen in de volle zon opengaan. Ze zitten met zijn drie tot achten op een bloeistengel die boven het kleine, 2 tot 10 cm hoge, plantje uitsteken. Omdat ze hun voedingsstoffen uit hun prooi halen, kunnen ze op zeer arme grond overleven. Door het groeiende stikstofprobleem krijgen ze echter steeds meer concurrentie van andere planten en zullen ze alleen nog maar schaarser worden.

 

kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2083-kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2088kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2089kleine zonnedauw (Drosera intermedia) 7-2020 2099Vroeger dacht men dat de druppels van de zonnedauw de tranen van de godin Freya waren, het Christendom maakte daar later natuurlijk Mariatranen van. Deze tot de verbeelding sprekende vlees- verterende druppels zijn al van oudsher voor de meest uiteenlopende middeltjes gebruikt. De oude alchimisten maakten met deze druppels een levenselixer en gebruikten het als ingrediënt bij hun zoektocht naar de steen der wijzen. De 16e -eeuwse chemicus Villanova maakte uit zonnedauw en wijn zijn beruchte goudwater, aqua auri, dat men destijds als een wondermiddel beschouwde. Deze drank stond ook bekend onder de naam Rosoglio, afkomstig van de oude Latijnse naam voor zonnedauw, Ros solis. Zonnedauw werd vroeger ook wel tussen veevoer gestopt om koeien tochtig te maken. In het Duits stond het daardoor bekend als Brunstkrant of Bullkrut. De bijtende druppels werden in de 15e eeuw gebruikt tegen wratten en eksterogen en extracten van het plantje werden veel gebruikt tegen kramphoest en kinkhoest. In de homeopathie wordt het nog steeds tegen prikkelhoest en neerslachtigheid ingezet.

 

De geslachtsnaam Drosera komt van ghet Griekse ‘drosos’ dauw, omdat de druppels nectar aan de tentakels voor dauwdruppels werden aangezien. In Nederland komt behalve de kleine zonnedauw ook nog de lange en ronde zonnedauw voor.

Zelfgemaakt mes no. 13

zaterdag, 1 augustus 2020

ZGM 13 5-2020 1950Omdat ik nog steeds in een steile leercurve zit voor het maken van messen, blijf ik verschillende vormen en technieken uitproberen. Langzamerhand groeit daardoor mijn voorkeursstijl en krijg ik meer grip op mijn eigen technieken. Ook van dit laatste mes neem ik weer dingen mee, die ik aan mijn stijl en skills toevoeg.

 

ZGM 13 5-2020 1937ZGM 13 5-2020 1944Het is een relatief eenvoudig mes met een luxe uitstraling. De omtrek en vorm van het mes is simpel en gesloten. Het lemmet heeft een droppoint met een valse snede en is gemaakt van geëtst damast met een los wild patroon. Het is 11 cm lang, 4 cm breed en 4 mm dik. Het lemmet heeft een kleine choil en de ricasso is aan de onderzijde afgerond. Het is via een verborgen angel constructie met een stalen pin aan het gestabiliseerd houten handvat vastgezet. Dit populieren knoesthout is tot hoogglans gepolijst en met Renaissance-was afgewerkt. De guard is van roodkoper met daarachter zwart en witte spacers van gevulkaniseerd papier.

 

ZGM 13 5-2020 1911ZGM 13 5-2020 1916ZGM 13 5-2020 1945ZGM 13 5-2020 1929Het hele mes is 23 cm lang, op het breedste punt 2 cm breed (precies de helft van de breedte van het lemmet) en weegt 218 gram.

 

Lees ook: Zelfgemaakt mes no. 12 en klik hier voor meer zelfgemaakte messen.

Zelfgemaakt mes no. 12

vrijdag, 31 juli 2020

ZGM 12-4-2020 1880Dit slanke mes is gebaseerd op een traditionele Japanse kaiken. Deze sobere dolken werden veelal door vrouwen in een zakje in de mouw (tamato) van hun kimono gedragen. Als een vrouw met een samoerai trouwde, werd er van haar verwacht dat zij een kaiken bij zich droeg als ze bij haar man introk. Deze messen werden gebruikt voor zelfverdediging of bij rituele zelfmoord waarbij de vrouw er de aders aan de linkerkant van de hals mee doorsneed (jigai). Momenteel behoren deze kaiken nog steeds tot de traditionele klederdracht en worden ze in de sjerp (obi) van een kimono gedragen. Kaiken werden echter ook door mannen gebruikt, ze waren een compact alternatief voor hun grotere zwaarden, die bij gevechten in kleine ruimtes minder effectief waren.

 

ZGM 12-4-2020 1888ZGM 12-4-2020 1892Kaiken zijn tussen de 20 en 25 cm lang met een slank lemmet en scherpe punt. Over het algemeen zijn ze sober met een eenvoudig handvat en strak profiel. Tegenwoordig spreekt met kaiken uit als kwaiken, ze staan echter ook bekend als futokoro-gatana, wat zich laat vertalen als zak-zwaard of kledingvouw-zwaard.

 

ZGM 12-4-2020 1900ZGM 12-4-2020 1904Het hele mes is 22,5 cm lang en weegt slechts 75 gram. Het damascus lemmet is 11,25cm lang, op het breedste punt 2cm breed en 3,5 mm dik. Het is gemaakt van koolstofstaal en heeft een mozaïek patroon. Het handvat is even lang als het lemmet, op het breedste punt 1cm dik en gemaakt van gestabiliseerd slangenhout, dat ook wel bekend staat als letterhout (Piratinera guianensis).

 

ZGM 12-4-2020 1907ZGM 12-4-2020 1906Beide meshelften zijn gescheiden door een 1mm dikke messing spacer en zijn met drie roestvrijstalen pinnen aan elkaar bevestigd. Het lemmet, dat een stukje in het handvat doorloopt, heeft in het verzonken gedeelte aan beide kanten ook een kleine messing spacer.

 

Lees ook: Zelfgemaakt mes no. 11, en klik hier voor meer afbeeldingen van zelfgemaakte messen.

A trick of the light

zondag, 1 maart 2020

trick of the light 2-2020 1541Veel vaker dan we denken zit er speling in onze waarneming, er zit een forse ruimte tussen wat we zien en hoe het is. Onze hersenen ordenen alles wat we waarnemen en proberen daar een begrijpelijk geheel van te maken. We kijken dus niet met onze ogen, maar met onze geest. Onze hersenen brengen orde in de chaos die onze zintuigen ze voeden. Maar interpretatie kost energie en de natuur houdt er niet van om die te verspillen. Onze hersenen zijn dus aangeboren lui en volgen meestal de weg van de minste weerstand. Als iets lijkt op wat je kent, zal het hoogstwaarschijnlijk ook wel zijn wat je denkt.

 

Af en toe vallen onze hersenen door de mand en slaat hun interpretatie volledig de plank mis. Meestal doen we dat dan af als een speling van het licht. Het is echter nooit het licht dat onze ogen bedriegt, het zijn onze hersenen die ons voor de gek houden. Alleen klinkt dat alsof er iets met ons mis is en dus praten we liever over een illusie en een speling van het licht dan over een hersenschim of waanvoorstelling.

 

Dit behang zit keurig strak tegen de muur, er zitten geen blazen in, het is slechts een “trick of the light”. Pas toen ik het behang aanraakte en mijn handen me daarvan overtuigden, geloofde ik het.

 

Lees ook: Negatieve vitrages, Pareidolie in het riet, De kanalen van Mars en Ockhams scheermes.