Weblog

Thoth en de Veer van de Waarheid (Papio hamadryas)

zondag, 4 december 2022

mantelbaviaan (papio hamadryas 11-2022 5838Zo’n 8000 jaar gelden begon men in Egypte met het aanbidden van Thoth, de god met het hoofd van een ibis of baviaan. Thoth is de god van de maan, kalender, schrijfkunst, magie en wijsheid en wordt vereerd om zijn eerlijke oordeel en integriteit. Hij is ook de schrijver van de goden en degene die het oordeel over de ziel van de doden noteert. Thoth wordt vaak afgebeeld als een zittende mantelbaviaan en zijn beeltenis kom je zowel in hiëroglyfen (die hij zou hebben ontwikkeld) als beelden, veel tegen. Hij wordt ook wel de baviaan met het mooie gezicht genoemd.

 

Als je sterft en in het Egyptische nabestaande terecht mocht komen, moet je eerst door de Hal van de Twee Waarheden. Hier wordt je hart op een wegschaal gelegd. Als je hart zwaarder blijkt dan de Veer van de Waarheid (een struisvogelveer) word je verslonden door het monster Ammit. Mocht je de test echter doorstaan, noteert Thoth daarvan de uitkomst en brengt je tot Osiris. Op deze manier overziet Thoth het wegen van de ziel van de overledene en controleert hij of deze het waard is om tot het hiernamaals toe te treden. Thoth is dus niet iemand om tegen de haren in te strijken.

 

Iedereen die wel eens een mantelbaviaan in de ogen heeft gekeken zal moeten toegeven dat daarachter een felle vonk van intelligentie brandt. Een baviaan kijkt niet alleen, hij kijkt ook terug. Net als deze stokoude baviaan in de Beekse Bergen. Hij zat zich voor zijn hut, als een oude reumatische man, in de ochtendzon te warmen. Hij had wel iets weg van een grote rat. Al de tijd dat ik er stond, hield hij me nauwlettend in de gaten. Terwijl hij terugkeek leek hij mij in te schatten, alsof hij zat te wikken en te wegen. Toen er een smalend lachje om zijn lippen kwam, ben ik doorgelopen. Opeens voelde ik me niet meer zo op mijn gemak.

 

Lees ook: Aapjes kijken, Opgezette apen in musea, Gorilla Komale en spierkracht, mensaap versus mens en Gorilla Nasibu (Gorilla gorilla gorilla).

Aapjes kijken

zaterdag, 26 november 2022

chimpansee (pan troglodytes) 11-2022 5050De term aapjes kijken, wordt gebruikt als mensen iets bekijken waarbij ze geen betrokkenheid of inlevingsvermogen voelen. Men bekijkt iets louter als curiosum, ter vermaak. Helaas is deze term niet uit de lucht gegrepen, veel mensen gaan met hun kinderen naar een dierentuin om naar de aapjes te kijken. Ze vinden ze grappig en vermakelijk. Men observeert in de hoop geamuseerd te worden. Men voelt zich vermaakt, maar niet verwant.

 

Deze chimpansee (Pan troglodytes) is in Safaripark De Beekse Bergen gefotografeerd.

 

Lees ook: Piku de orang-oetan, Frémiet: Orang-oetan wurgt een wilde uit Borneo, Frémiet en King Kong, Opgezette apen in musea, De gorilla van Auzoux in Leiden, Gorilla Komale en spierkracht, mensaap versus mens, Gorilla Nasibu (Gorilla gorilla gorilla) en Witkruinmangabey-baby (Cercocebus atys),

Non-descripte stenen beelden

zaterdag, 26 november 2022

jubelpark brussel 11-2022 135921De architectuur van grote steden is doorspekt met anonieme beelden van menselijke lichamen, ze kleven tegen de gevels of staan op een sokkel naast de deur. Ze lijken louter te zijn gemaakt om de grandeur van een gebouw te vergroten. De meeste mensen kijken er niet eens meer naar, ze zien het als een verlengstuk van het gebouw, iets wat erbij hoort, net als een drempel of een trap. Meestal ligt de boodschap van zo’n beeld er duimen dik bovenop, maar soms laat zo’n beeld zich wat minder goed duiden.

 

Dit stenen beeld, dat niet op maar in een stenen sokkel staat, bevindt zich tegen de zijgevel van de zuilengalerij in het Jubelpark van Brussel. De afgebeelde naakte man met cape staat met zijn voeten verzonken in het steen terwijl hij voor zijn lendenen een stenen paal of zuil vasthoudt. De houding is suggestief, zijn uitdrukking non-descript. Hij lijkt zo hard aan deze paal te trekken dat zijn voeten erbij in de grond zakken. Ondanks deze blijkbaar zware fysieke inspanning blijft hij er behoorlijk kalm onder, misschien oogt hij zelfs een beetje gelukzalig. Ik heb geen idee wat de makers hiermee proberen de zeggen, of waarom men een dergelijk beeld op de aanloopkant van een triomfboog plaatst. Schaamt deze superman zich voor zijn naaktheid? Trekt hij eigenhandig de architectuur van de stad uit de grond, of symboliseert hij het plezierig samengaan tussen vlees en steen? Geen idee.

 

Lees ook: Kalksteenrot, De engel van Giulio Monteverde en Hygieia en duivenstront.

Het Museum voor Natuurwetenschappen in Brussel

maandag, 21 november 2022

museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5545In Brussel staat het op twee na grootste natuurhistorische museum  van Europa. Het staat terecht bekend als het dinosaurusmuseum. Niet alleen heeft het de grootste zaal ter wereld die exclusief aan dinosaurussen is toebedeeld, maar het bezit ook 30 nagenoeg complete Iguanodon skeletten. Het museum vindt zijn oorsprong in de 18e-eeuwse collectie van de Oostenrijkse Habsburger Karel van Lotharingen. Zijn privécollectie bestond uit fossielen, insecten, opgezette dieren en skeletten waaronder die van een walvis en een Neanderthaler. Deze collectie werd in 1802 voor het eerst in het Musée Bruxelles getoond. In 1846 nam de staat dit museum over en werd de politicus en wetenschapper Bernard du Bus de Gisignies diens eerste directeur, tevens veranderde men de naam naar Museum voor Natuurwetenschappen. De Gisignies doneerde dat jaar als dank 2474 opgezette vogels uit zijn eigen collectie.

 

museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5490museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5504museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5563museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5534In 1860 verkreeg het museum meerdere walvisskeletten, die bij opgravingen in Antwerpen werden gevonden alsmede het complete skelet van een enorme Mammoet. Dit skelet is momenteel het grootste mammoetskelet in België. Destijds was zo’n skelet alleen te bezichtigen in het museum in Sint Petersburg. In 1878 deed men een vondst die de paleontologie en de museumwereld op zijn kop zette. Diep in een kolenmijn bij Bernissart vond met 38 skeletten van Iguanodons, waarvan er 30 naar het museum gingen. Tussen 1889 en 1891 werd het museum van zijn oorspronkelijke locatie bij het paleis van Karel van Lotharingen naar zijn huidige locatie bij het Leopoldpark verplaatst, waar het in 1891 door koning Leopold II werd geopend. Momenteel heeft het museum ruin 37 miljoen stukken onder haar beheer en beslaan de gebouwen zo’n 3000 m².

 

museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5619museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5620De indrukwekkende display van Iguanodons wordt momenteel herzien. De botten worden stuk voor stuk van hun stalen frame gehaald en op een later moment na onderzoek weer samengevoegd. Deze skeletten werden oorspronkelijk allemaal rechtopstaand gepresenteerd.  Recent onderzoek leert echter dat Iguanodons hoogstwaarschijnlijk niet op twee maar vier poten liepen. Bij één skelet heeft men deze houding nu aangepast.

 

Het museum heeft veel te bieden. Als je alles goed wilt zien, moet je daar ruim een dag voor uittrekken. Net als de meeste natuurhistorische musea lijkt het echter te worstelen met zijn imago. Enerzijds heeft het absolute topstukken en enkele prachtige historische displays, anderzijds wil het graag modern en up-to-date overkomen. In de zoektocht naar meer bezoekers en patronages heeft het museum compromissen gesloten die er nu voor zorgen dat het geen uniforme identiteit meer uitstraalt. Het blijft een losse verzameling van zalen en presentaties die geen sterke indruk achterlaten.

 

museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5611museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5601museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5588museum voor natuurwetenschappen brussel 11-2022 5641Net als bij de meeste musea kun je hier niet meer om de nadrukkelijke aanwezigheid van interactieve computerschermen en gekleurde verlichting heen. Dankzij een recente modernisering worden veel stukken in dit museum nu ineens “creatief” verlicht. Net als een cabaretier die zich zorgen maakt over de inhoudelijke kwaliteit van zijn performance en daardoor buitensporig veel aandacht aan zijn presentatie geeft, hoopt men op deze manier wat extra  dramatiek toe te voegen en het museum aantrekkelijker te maken voor de bezoekers. Of zoals ze het zelf zo treffend zeggen: “het is nu een levendig museum, waar je met je kinderen op een regenachtige middag naar toe kunt”. 

 

Lees ook: Missiemuseum Steyl, Natura Docet in Denekamp, Het Natuurhistorisch in Rotterdam, Rijksmuseum Boerhaave in Leiden en Natuurhistorische musea en oude collecties.

 

Klik hier voor meer foto's van het Museum voor Natuurwetenschappen in Brussel.

Klik hier voor foto’s van diverse natuurhistorische musea uit 7 verschillende landen.

Ambtenarij in de steigers

maandag, 21 november 2022

justitieel paleis brussel 11-2022 205319Het imposante justitiepaleis in Brussel is het grootste in zijn soort, groter zelfs dan de Sint-Pieter in Rome. Het torent over de stad en staat symbool voor de afstandelijkheid en onverzettelijkheid van de ambtelijke macht. Het werd in 1883 opgeleverd en was destijds het allergrootste bouwwerk ter wereld, het telt 27 grote en 245 kleinere zalen en wordt bekroond door een 104 meter hoge koepel.

 

40 Jaar geleden besloot men dat dit ambtelijke paleis dringend aan renovatie toe was. Het gebouw lekte en was verzakt, stenen lieten los en de veiligheid kwam in het gedrang. Men liet dus meteen steigers plaatsen. Men is echter nog steeds niet met die renovatie begonnen. De huidige belofte is nu dat deze lang uitgestelde werkzaamheden om en nabij 2030 alsnog moet zijn afgerond.

 

Eerst moet men echter nog wel even de steigers zelf renoveren, want na al die tijd zijn die ook niet veilig meer.

 

Lees ook: Power corrupts, Het politieke spel, Politiek en De gemeentes en hun bladblazers.

De achterkant van de dingen

woensdag, 16 november 2022

achterkant billboard 11-2022 100857Regelmatig kijk ik naar een achterkant. De kant die zichzelf niet presenteert en die is afgekeerd van de toeschouwer kan onbedoeld mooi en verhelderend zijn. Of het nu gaat om de achterkant van een schilderij, een gebouw, een boek, de maan of een mens, je beeld is nooit helemaal compleet als je niet weet hoe de achterkant eruit ziet. Vaak is zo’n achterkant zelfs spannender dan de voorkant, wat rauwer en eerlijker.

 

Zoals de achterkant van dit reclamebord. Aan de voorkant wordt poster over poster gelijmd, allemaal even kleurrijk en glad. Terwijl de achterkant langzaam verweert, meer zichzelf wordt en meer karakter krijgt. De voorkant ben ik vergeten, maar de achterkant, oh die achterkant…

 

Lees ook: Onbedoeld Abstract Expressionisme, Waterkringen, Rijp en neuronen, Pareidolie in het riet en De kanalen van Mars.

De vloer van een Belgische stripwinkel

woensdag, 16 november 2022

stripwinkelvloer 11-2022 142029In Nederland verdwijnen stripwinkels langzaam uit ons landschap. Als volk lezen wij steeds minder strips en het beheren van een winkel met voorraad en alle bijkomende kosten blijkt hier steeds minder rendabel. In België  wordt deze kunstvorm echter nog breed gedragen en kom je in de meeste steden wel één of zelfs meerdere stripwinkels tegen. Een mooi beeld van het feit dat men in België deze winkels nog frequent bezoekt, vond ik in het tapijt van een grote stripzaak in Brussel.

 

Lees ook: Guust Google Doodle en André Franquin.

Opgezette apen (17)

woensdag, 9 november 2022

museum aquarium de nancy 8-20223 3882-museum aquarium de nancy 8-20223 3881-museo di zoologica bologna 8-2022 4524-natura docet denekamp 5-2022 2232museum aquarium de nancy 8-20223 3830-natura docet denekamp 5-2022 2229museo di zoologica bologna 8-2022 4500-

 

Klik hier voor meer foto's van opgezette apen.

Zelfgemaakt mes no. 23 (Gramen)

woensdag, 9 november 2022

zgm 23 gramen 11-2022 5357Gras is verreweg het meest veelzijdige, meest voorkomende en succesvolste gewas op aarde. Het kent ruim 12.000 soorten die variëren van slechts enkele centimeters tot ruim 35 meter hoogte. Niet alleen de groene mat in een stadion is van gras, ook tarwe, gierst, rijst, bamboe, mais en riet zijn grassoorten. Het is niet overdreven als je stelt dat de opkomst van de moderne menselijke samenleving gelijke tred hield met de cultivatie van gras.

 

zgm 23 gramen 11-2022 5330zgm 23 gramen 11-2022 5350zgm 23 gramen 11-2022 5344zgm 23 gramen 11-2022 5353De mooiste grassoort vind ik bamboe. Het is onwaarschijnlijk licht en sterk. Het is tevens één van de meest voorkomende planten in Azië en heeft een gestileerde schoonheid die veel kunstenaars inspireert. Bamboe wordt voor van alles gebruikt, voor bouwconstructies, papier, kleding, houtskool, brandstof, meubels, muziekinstrumenten en zelfs als voedsel. In Azië gebruikt men bamboe ook bij het maken van sommige messen en als jongetje vond ik de verborgen bamboe-messen erg fascinerend. Aan de buitenkant zien ze eruit als een doodgewoon stuk bamboe, maar in de holle stengel zit een mes verborgen. Ik heb altijd al eens zelf zo’n mes willen maken, dus toen ik onlangs een geschikt stuk bamboe kreeg, ben ik er gelijk aan begonnen.

 

Bamboe is van nature hol en heeft dichte knooppunten. Ik heb een oude gedroogde stengel net buiten de knooppunten van twee segmenten afgezaagd en daarna met een dunne zaag bij het middelste knooppunt in tweeën gezaagd. Ik had nog wat 440C staal liggen waar ik het lemmet uit heb gemaakt. De habaki (de kraag aan de basis van het lemmet) is van een stukje gesoldeerd koperbuis en de seppa (de sluitplaat achter de habaki die het heft afsluit) en de koiguchi (het plaatje in de mond van het heft) zijn beide van gehamerd alpaca. Het lemmet zit met houten wiggen en epoxy in het handvat en wordt in de schede tussen twee houten platen op zijn plek gehouden. Aan de achterkanten van beide plaatjes alpaca zitten magneetjes die ervoor zorgen dat je het mes met een extra rukje uit de schede moet trekken en deze er niet vanzelf uit kan vallen.

 

zgm 23 gramen 11-2022 5347zgm 23 gramen 11-2022 5354Het mes is 34,5 cm lang met een lemmet van 16,5 cm. Het lemmet zelf is 5 mm dik en 23 mm breed. Het mes in de schede is in totaal 35,5 cm lang, heeft een gemiddelde doorsnede van 32 mm en weegt slechts 325 gram. Het bamboe is licht opgeschuurd, met zwarte en bruine inkt gekleurd en met een laag Renaissance-was afgewerkt. De Latijnse naam voor bamboe is Gramen.

 

Lees ook: Zelfgemaakt mes no. 20 (Suminagashi), 21 (Nasibu) en 22 (Corax), Het gras van de buurman en Het gras aan de overkant.

 

Klik hier voor meer foto’s van zelfgemaakte messen.

De droom na het waken

donderdag, 3 november 2022

woerd (Anas platyrhynchos) 11-2017 8026Soms zie je maar een gedeelte van de werkelijkheid, net als bij een ijsberg is dan het grootste deel verborgen. Heel even weet je niet wat je ziet. Zo’n moment duurt meestal niet lang, maar in dat ene moment liggen alle mogelijkheden open. Dan verandert er iets en is het voorbij, het was toch weer iets normaals, iets alledaags. En net als bij een droom na het waken, probeer je krampachtig dat gevoel vast te houden en glipt het toch weer door je vingers.

 

woerd (Anas platyrhynchos) 11-2017 8018woerd (Anas platyrhynchos) 11-2017 8016)

Lees ook: A trick of the light, Pareidolie in het riet, Dood en de bergeend, Twijfels in het donker, Het oscillogram van een grauwe dag, Kuifeend (Athya fuligula), Water en hout, Staren, Vertraagde pas, De kanalen van Mars en Het hoekje om.