Weblog

Roze knoopzwam (Neobulgaria pura)

Monday, 22 September 2025

roze knoopzwam (neobulgaria pura) 11-2024 1566Naar alle eerlijkheid weet ik nog steeds niet 100% zeker of ik deze zwam wel goed heb gedetermineerd, als iemand het beter weet, hoor ik dat graag. Ik twijfelde lang of het misschien toch niet een jong stadium van een judasoor, of een aparte kleurvariatie van een Paarse knoopzwam was, maar ik hou het voorlopig toch maar op een Roze knoopzwam.

roze knoopzwam (neobulgaria pura) 11-2024 1561roze knoopzwam (neobulgaria pura) 11-2024 1562Roze knoopzwammen leven overwegend op beuken , meestal in groepjes, maar soms ook alleenstaand. De matig zeldzame paddenstoel begint als een klein bolletje dat door het hout heen breekt. Gaandeweg wordt hij groter en komvormig. Het vruchtvlees is gelatineus en krimpt bij droogte. Dit groepje kwam ik tegen in natuurgebied De Brand, op een stapel afgevallen takken.

 

Lees ook: Judasoor (Auricularia auricularia-judae), Gele hersentrilzwam (Tremella aurantia) en Zakjestrilzwam (Ascotremella faginea).

Alle regen komt van boven

Sunday, 14 September 2025

la spezie 8-2024 0748Uit eigen ervaring weet ik dat je, als je de was ophangt, altijd wel een paar knijpers laat vallen. Op zich is dat geen probleem, je raapt ze op en probeert het opnieuw. Maar dat is natuurlijk wel wat lastiger als je op een hogere verdieping woont en je geen andere keuze hebt dan je was buiten aan je balkonnetje te laten drogen.

 

la spezie 8-2024 0743Of deze bewoners van de appartementen op de begane grond hun afdakje hebben gemaakt voor de schaduw of omdat ze de zegen van wasknijpers van boven beu waren, weet ik niet, maar waarschijnlijk hoeven ze zelf nooit meer wasknijpers te kopen.

Zelfgemaakt mes no. 3 versie 2 (Imp) met bijpassend kistje

Sunday, 14 September 2025

kistje zgm no 3v2 9-2025 2108Ik had ooit de fout gemaakt om dit mesje met vochtige handen aan te raken en het daarna weg te leggen. O2 is een prachtig staal, maar wel erg roestgevoelig en door mijn onzorgvuldigheid had het lemmet een paar flinke roestplekken opgelopen. Het werd dus tijd om het nog eens goed onder handen te nemen en bij te slijpen. Omdat ik achteraf de hoekige knikken in het lemmet en de achterkant van het handvat toch niet goed bij zo’n klein mesje vond passen, heb ik die ook gelijk veranderd.

 

zgm no 3v2 9-2025 2097zgm no 3v2 9-2025 2099Het lemmet heeft nu een speerpuntvorm en de sneden zijn met een grovere slijpband onder een schuine hoek vanuit het midden geslepen, waardoor de slijpvlakken nu een lichte lijnstructuur hebben. Ook heb ik de bolsters en het handvat wat meer afgerond en de hoekige achterkant rond geslepen. Het handvat is daarna met cyano-acrylaat afgewerkt en het lemmet heeft een laagje olie gekregen.

 

kistje zgm no 3v2 9-2025 2104zgm no 3v2 9-2025 2102Voor het kistje heb ik een oude bamboe snijplank geofferd, hieruit heb ik dunne plankjes gezaagd die met houtlijm aan elkaar zijn bevestigd. Het binnenframe is van berkentriplex en heeft leren strookjes op de contactplaatsen met het mes. Aan de binnenkant van het kistje zit een etiket met de specificaties en aan de buitenkant eentje met het nummer en de nieuwe naam van dit mes: Imp. Het is vernoemd naar de kleine plaaggeesten, die ondeugende neven van de elven.

 

Ondanks dat het aangepaste mesje nog precies even lang is als eerst en slechts 6 gram lichter is geworden, voelt en oogt het wel heel anders. Het lemmet ligt een stuk makkelijker in de hand en het lemmet snijdt soepeler.

 

Klik hier voor het  bericht over ZGM no. 3, hier voor meer foto’s van ZGM no. 3, hier voor meer foto’s van ZGM no. 3v2 (Imp) en hier voor meer foto’s van andere zelfgemaakte messen.

MOBE - Muséum d'Orléans pour la Biodiversité et l'Environnement

Friday, 12 September 2025

mobe orleans 8-2025 2572Oorspronkelijk werd dit museum in 1823 opgericht, het heeft een behoorlijk uitgebreide collectie van een kleine half miljoen stuks en alle ruimte en middelen om deze naar eigen believen te presenteren. In 2021 werd het museum na een uitgebreide renovatie heropend en kreeg het zijn hippe moniker van Mobe. Het middelgrote museum probeert om bezoekers op een “holistische manier een ervaring van de biodiversiteit te bieden”.

 

mobe orleans 8-2025 2556mobe orleans 8-2025 2605De eerste verdieping van het gebouw, le plateau, biedt ruimte aan tijdelijke exposities, de tweede verdieping, mécanique du vivant, verkent via multimedia displays processen zoals voortplanting, voeding en beweging. De derde verdieping, paysage, gaat over de geologische en ecologische processen die de regio hebben gevormd en de vierde verdieping, 4 tiers, biedt een open ruimte voor debat en discussies. Allemaal behoorlijk goed doordacht dus. Het museum ziet zichzelf dan ook graag als een centrum van educatie en maatschappelijke betrokkenheid, waar men, door het bevorderen van begrip voor milieuvraagstukken en biodiversiteit, mensen in staat stelt om beter geïnformeerde en verantwoordelijkere beheerders van onze planeet te worden. Een geweldige ambitie.

 

mobe orleans 8-2025 2571mobe orleans 8-2025 2553mobe orleans 8-2025 2583mobe orleans 8-2025 2639Het ontbreekt ze duidelijk niet aan goede intenties, maar het komt toch niet tot muziek. Geld noch moeite is gespaard om een sterk missiestatement op te stellen. Hun salespitch is uitermate goed doordacht en trok destijds ongetwijfeld genoeg fondsen aan om niet alleen de recente renovatie maar ook nog enkele toekomstige aanpassingen mee te kunnen financieren. Het vervelende is alleen dat ik in het museum weinig van die goede intenties terug zag, voor mij was er niets holistisch aan de hele ervaring. Ik voelde me zeker niet geprikkeld om over grote vraagstukken als milieu of biodiversiteit na te denken, laat staan om daarover te discussiëren.

 

mobe orleans 8-2025 2645mobe orleans 8-2025 2611mobe orleans 8-2025 2697mobe orleans 8-2025 2689Wat vond ik dan wel in het museum? Een forse collectie doorsnee specimen en displays, die zich in vrijwel niets onderscheidde van de vele andere musea die eenzelfde doel nastreven. Het enige in het oog springende verschil was wellicht de verlichting, of beter gezegd, het gebrek daaraan. Aan de buitenkant oogt het museum open en licht met een grote glazen pui. Ook de entree is open en ruim, maar nadat je het museum via de ontvangsthal bent binnengekomen, word je door een deur geloodst en voelt het alsof je een donkere bioscoopzaal binnenstapt. De interieurontwerpers hebben ervoor gekozen om alle ruimtes, behalve de entree en de vierde etage, in een half duister te zetten, De vloeren, muren, plafonds, displays, vrijwel alles is zwart geschilderd. Dat lijkt op papier misschien aardig, maar gaat je na een kwartiertje al snel tegenstaan. Je kunt veel van de tentoongestelde objecten amper zien, vaak vallen ze weg tegen de donkere achtergrond of in de vele reflecties van de felle spotjes in het glas van de vitrines.

 

Eén grote glazen wand vult, over meerdere verdiepingen, de zijkant van het museum. Hierachter staan verschillende objecten tentoongesteld, die je vanaf de galerijen tegenover de centrale trap kunt bekijken. Wederom een leuk idee, en voor die opgezette beer of grote roofvogel werkt het misschien ook wel, maar voor al de andere kleine objecten, zoals die modellen van paddenstoelen die er staan, zul je toch echt een verrekijker mee moeten nemen.

 

Als je uiteindelijk op de bovenste verdieping komt, sta je even met je ogen tegen het licht te knipperen en voelt het alsof je weer een beetje lucht kunt halen. Je kunt van daaruit ook nog even naar de serre die de hele voorgevel van het gebouw beslaat. Al met al toch een uniek museum, waar de hoge verwachting die het missie-statement schept, helaas niet helemaal wordt waargemaakt.

 

Klik hier voor meer foto’s van MOBE en hier voor foto’s van andere natuurhistorische musea.

Zelfgemaakt mes no. 10 versie 2 (Esox) met bijpassend kistje

Friday, 12 September 2025

zgm no 10v2 9-2025 2087Hoewel ik het ontwerp van dit oorspronkelijke mesje best ok vond, stoorde ik me er toch aan dat het lemmet net niet helemaal recht in het verlengde van het handvat lag en dat de dikte van de rug van dit lemmet, in relatie tot het formaat van het handvat, iets te breed aanvoelde.

 

zgm no 10v2 9-2025 2082zgm no 10v2 9-2025 2088zgm no 10v2 9-2025 2086kistje zgm no 10v2 9-2025 2092Ik heb het oorspronkelijke handvat van ebbenhout er dan ook vanaf gehaald en een nieuwe gemaakt van papiermicarta. Dit nieuwe handvat staat wel exact in lijn met het lemmet en omdat dit handvat iets langer en lichter van kleur is, voelt en oogt het ook beter in balans. Verder is het handvat zelfs nog iets slanker geworden en heb ik dezelfde pin als van het eerste mesje gebruikt om het mee aan het lemmet vast te maken. Het lemmet is ook iets bijgeslepen, de snede is nu een stuk minder convex en dunner, waardoor het veel makkelijker snijdt.

 

kistje zgm no 10v2 9-2025 2095kistje zgm no 10v2 9-2025 2096Het eenvoudige kistje is gemaakt van een plank geïmpregneerd hout dat van een oude schutting komt. Het heeft een uitneembaar binnen-kistje van berkentriplex met strookjes tuigleer op de contactplaatsen met het mes. Aan de binnenkant van het deksel zit een etiket met daarop de specificaties en aan de buitenkant eentje met de naam en het nummer van dit mes.

 

Deze tweede versie is 18cm lang met een lemmet uit 440C staal van 7cm en weegt slechts 52 gram. Hij is vanwege zijn eenvoudige, gestroomlijnde silhouet naar een snoek vernoemd.

 

Klik hier voor het bericht over ZGM no. 10, hier voor meer foto’s van ZGM no. 10, hier voor meer foto’s van ZGM no. 10v2 (Esox) en hier voor meer foto’s van andere zelfgemaakte messen.

Rozenbladrolwesplarven (Blennocampa sp.)

Monday, 8 September 2025

bladrolwesplarve (Blennocampa sp) 7-2021 8007Op mijn klimroos zitten elk jaar bladrolwespen, eigenlijk zou je de opgerolde bladeren daarvan weg moeten knippen en in de kliko moeten doen, maar mij storen die delicate groene sigaartjes niet.

 

De bladwesp legt in mei haar eitjes op de roos, de uitgekomen larven beginnen direct aan de rozenbladeren en vreten deze op zo’n manier vanaf de top van het blad langs de nerf af, dat de bladeren omkrullen en een kokertje vormen. De larve zekert deze koker met zijde en vreet, met alleen haar kopje boven de opening van de koker uit, aan het blad dat zich daardoor steeds verder oprolt. In juni en juli verlaten ze hun beschermende behuizing en trekken ze de bodem in. Daar zullen ze zich verpoppen en overwinteren.  

 

bladrolwesplarve (Blennocampa sp) 7-2021 7991bladrolwesplarve (Blennocampa sp) 7-2021 7995bladrolwesplarve (Blennocampa sp) 7-2021 7976bladrolwesplarve (Blennocampa sp) 6-2021 7757Deze kleine larven lijken op rupsen maar hebben zes in plaats van vijf paar buikpoten. Ze zijn groendoorschijnend en hebben een fel oranje tot donkere kop. Het volgroeide wespje is slechts 4 mm klein, zwart, onopvallend en lijkt op een vliegje.

 

Lees ook: Rozenbladwespen (Caliroa aethiops).

De lange legboor van de Houtsluipwesp (Rhyssa persuasoria)

Monday, 8 September 2025

houtsluipwesp (rhyssa persuasoria) 39-11Deze elegante zwart-witte sluipwesp met vuurrode poten is een van Europa’s grootste sluipwespen. De vrouwtjes kunnen 4 cm lang worden en dragen een legboor van minstens dezelfde lengte. Met deze lange legboor kunnen ze diepere gaten in het hout boren dan andere sluipwespen en daardoor ook hun eieren in larven leggen die dieper in het hout leven, zoals in die van reuzenhoutwespen en boktorren.

 

Met haar dunne legboor boort ze niet alleen het gat, maar kan ze ook ruiken waar de larve zich bevindt. Zoekende naar een slachtoffer kun je haar soms over een tak of stam zien dansen. Als ze eenmaal begint met boren, staat ze zo hoog mogelijk op haar poten met haar achterlijf recht omhoog en vouwt ze haar legboor zover naar beneden, dat ze het puntje daarvan nog net op het hout kan zetten. Het aanboren van een larve kan meer dan een half uur duren, waarbij haar boor gaandeweg steeds dieper in het hout komt te zitten en dat maakt haar natuurlijk kwetsbaar. Feitelijk zit ze gedurende het aanboren van een larve vastgepind aan haar legboor, wat een roofdier de mogelijkheid geeft haar te vangen. Bijgevoegde foto is dan ook van een legboor, met een stukje van het achterlijf van een Houtsluipwesp die tijdens het boren is opgegeten, er nog aan vast.

 

houtsluipwesp (rhyssa persuasoria) 40-4houtsluipwesp (rhyssa persuasoria) 40-5houtsluipwesp (rhyssa persuasoria) 40-2houtsluipwesp (rhyssa persuasoria) 6-2008 0436Deze wesp is gefotografeerd op het Leersumse veld, waar ze op een omgevallen dennenboom langere tijd ronddartelde en enkele testgaten boorde tot ze uiteindelijk een larve had gelokaliseerd en haar boor met oneindig geduld langzaam in het hout dreef.

 

Lees ook: Appelglasvlinder (Synanthedon myopaeformis), Ephialtes manifestator en Parasitisme, een olifantenpaadje van de evolutie dat wordt aangedreven door het principe van de kleinste werking.

Geneeskundemuseum Brussel

Saturday, 6 September 2025

geneeskundemuseum brussel 8-2025 3168Op de Erasmuscampus in Anderlecht bij Brussel staat het relatief onbekende Geneeskundemuseum. Sinds 1995 probeert dit een brug tussen kunst en geneeskunde te slaan en toont het niet alleen een kleine collectie van archeologische stukken maar ook medische objecten, instrumenten en wassen beelden. Het museum is echter niet voor iedereen, want sommige objecten kunnen zelfs voor geoefende bezoekers behoorlijk verontrustend zijn.

 

geneeskundemuseum brussel 8-2025 3075geneeskundemuseum brussel 8-2025 3092geneeskundemuseum brussel 8-2025 3078geneeskundemuseum brussel 8-2025 3096Het museum heeft enkele zeer interessante stukken in zijn collectie, zoals een anatomisch model van Auzoux en anatomische wassen beelden van de Belgische dokter Pierre Spitzner. Daarnaast heeft het objecten van Precolumbiaanse geneeskunde en stukken uit Afrika, Azië en de Arabische wereld en gaat men zelfs wat dieper in op religie, mythologie en magie.

 

Wat voor mij het museum kenmerkte waren de studentikoze presentaties. Het heeft enkele zeer interessante objecten in de collectie, maar de plaatsing en presentatie was in veel gevallen bijna amateuristisch. Veel objecten verdienden meer dan lukraak neergezet te worden.  In één zaal lag oude vieze vloerbedekking en leek het alsof men alles even snel tegen de muren aan had geschoven, er lagen losse stekkerblokken tussen de objecten op de vloer en eventuele uitleg was vaak op een los stukje papier getypt. Toch stoorde ik me daar niet aan, in sommige gevallen vond ik het zelfs sterker dan een steriele en tot in de puntjes verzorgde presentatie. Nu voelde het alsof je iets ontdekte, iets bijzonders tegenkwam op een plek waar het eigenlijk niet helemaal thuishoorde.

 

geneeskundemuseum brussel 8-2025 3101geneeskundemuseum brussel 8-2025 3153geneeskundemuseum brussel 8-2025 3147geneeskundemuseum brussel 8-2025 3145Ik ben wel wat gewend als het gaat om anatomische presentaties van lichaamsdelen of organen, toch waren er hier in deze setting een paar bij, die mij flink verontrustten. Zoals die van de torso van een volwassen man. Op een eenvoudig bijzettafeltje stond een glazen bak met formaldehyde  waarin het opengesneden lichaam van een man lag. Zijn hoofd en ledematen waren verwijderd en zijn zeemleren huid was daar strak overheen getrokken en met grove steken dichtgenaaid. Hij leek sterk op een stuk slachtvlees, zijn penis hadden ze laten zitten en was het enige dat verwees naar zijn verloren menselijkheid. Op het kleine op kopieerpapier getypte kaartje ernaast stond de kille tekst: Biologische pot, buste en interne organen.

 

geneeskundemuseum brussel 8-2025 3177geneeskundemuseum brussel 8-2025 3183In de laatste zaal van het museum staat een collectie wassen beelden. Deze zijn afkomstig van een Frans rariteitenkabinet en geven een uniek beeld van de verschillende stadia van geslachtziektes. Het museum waarschuwt de bezoekers vooraf, zeker die met kleine kinderen, dat deze collectie zich in deze zaal bevindt, zodat een ieder voor zich kan besluiten of hij hiermee geconfronteerd wil worden. Voor mij stonden deze beelden echter heel ver van mij af en voelde ik hierover geen enkel onbehagen, zeker niet in vergelijking tot dat aquarium met die torso, waar blijkbaar iedereen wel zonder enige emotie langsloopt.

 

Klik hier voor meer foto’s van het Geneeskundemuseum in Brussel en hier voor meer foto’s van andere musea en oude collecties.

Typecasting in de kerk, Aristoteles cosplay

Monday, 1 September 2025

3x glas in lood kathedraal blois 8-2025 204904De glas-in-loodramen in de Cathédral Saint-Louis in Blois zijn allemaal gerestaureerd, een gedeelte daarvan al in de 19e eeuw door het atelier Lobin uit Tours. Zoals in vrijwel alle kerken beelden ze op hun glas in lood ramen de belangrijkste heiligen af. Oudere blanke mannen met een toga en koket baardje, net alsof het Griekse filosofen zijn, want zo zien christelijke heiligen er nu eenmaal uit. Om duidelijk te maken om welke heilige het precies gaat, hebben ze, ter identificatie, wel allemaal hun eigen accessoires bij zich.

 

Bovenstaande afbeelding is een foto-compositie van drie losse ramen uit de kathedraal in Blois. Links zie je Petrus, met zijn typerende sleutel, in het midden staat Solemnis, met zijn mijter en staf en rechts staat Josef, met zijn losse lelie. Afgezien van hun attributen lijken ze alle drie wel verdacht veel op elkaar.

 

Deze afbeeldingen zijn natuurlijk geen echte portretten, het zijn slechts typetjes, ze dienen de autoriteit van een persoon uit te drukken, niet diens individualiteit. Toch hadden ze misschien net iets meer hun best kunnen doen, nu lijkt het alsof Aristoteles aan cosplay doet en steeds een nadere outfit heeft aangetrokken. Als je er eenmaal op gaat letten, zul je hem overal zien. Aristoteles getype-cast als heilige, afgebeeld op ramen, schilderijen en in beelden, als het toonbeeld van Christelijke betrouwbaarheid.

 

Lees ook: Vloeken in de kerk, Het gezicht van God, Sint Antonius, Kalksteenrot, Santa Caterina de’Vigri da Bologna, De vliegende non en De dolk van apostel Petrus.

Muséum d’Histoire naturelle in Troyes

Monday, 1 September 2025

museum de histoire naturelle troyes 8-2025 2787Veel musea in Frankrijk zijn gevestigd in oude abdijen, zo ook het Muséum d’Histoire naturelle in Troyes. Dit kleine museum zit sinds 1831 in de oude abdij van Saint-Loup.  Dit fraaie gebouw is omgetoverd tot het Musée Saint-Loup en huist niet alleen het kleine natuurhistorische museum maar ook het museum voor schone kunsten en het museum voor archeologie.

 

museum de histoire naturelle troyes 8-2025 2752museum de histoire naturelle troyes 8-2025 2768museum de histoire naturelle troyes 8-2025 2788museum de histoire naturelle troyes 8-2025 2792De collecties van het Muséum d’Histoire naturelle stammen uit het einde van de 18e eeuw en beslaan twee kleine zalen op de begane grond, beide zijn keurig onderhouden en volgens moderne inzichten ingericht. Dit betekent dat er veel glazen vitrines, in lichte tinten geschilderde MDF sokkels en opgezette dieren staan. Niets aan dit museum ademt geschiedenis, alles oogt alsof de verf nog niet helemaal droog is.

 

museum de histoire naturelle troyes 8-2025 2806museum de histoire naturelle troyes 8-2025 2807Voor mij had het museum weinig smaak, ik kon nergens echt een leidraad of thema bespeuren en zelfs de op diergroep gesorteerde optocht taxidermie kon me hier niet bekoren.  Maar ik denk niet dat veel andere bezoekers zich daaraan stoorden, ouders met kinderen lieten hun kroos opnoemen welke dieren ze herkenden en  trokken daarna vrolijk door naar de schilderijen-afdeling. Voor de meeste bezoekers zit de kracht van Musée Saint-Loup dan ook grotendeels in die combinatie van drie musea.

 

Klik hier voor meer foto’s van het muséum d’Histoire naturelle in Troyes en hier voor meer foto’s van andere natuurhistorische mudea.