Weblog

De Groene Jonker voor zonsopgang

maandag, 19 april 2021

groene jonker 2-2021 5522Hoewel ik meestal naar De Groene Jonker ga om er vogels te fotograferen, heb ik er door de jaren heen toch ook al heel wat landschapsfoto’s gemaakt. Het is een mooi open gebied met water en riet, waar ik graag vroeg in de ochtend ben. Net voor zonsopgang hoor je veel vogels, is het licht prachtig en kom je geen mens tegen, dat is wat mij betreft een combinatie die wel een keertje vroeg opstaan waard is.

 

groene jonker 2-2021 5526groene jonker 2-2021 5626Afgelopen winter, toen er voor het eerst sinds jaren in Nederland weer eens echt ijs en sneeuw lag, banjerde ik, met een muts ver over mijn oren, kleumend door De Groene Jonker. In de winter hoef je voor een zonsopgang gelukkig niet zo heel erg vroeg uit je bed, maar blijkbaar had niemand anders die moeite genomen, de eerste uren had ik het gebied voor mezelf. Het mooiste licht was vlak voor zonsopgang.  Terwijl de zon zelf nog onder de horizon lag, lichtte de hemel tegenover hem langzaam op. Uiteindelijk moest zelfs de zon opstaan, onwillig schoof hij langs de horizon omhoog en na een half uurtje was de magie voorbij, de lucht trok verder open en werd daarna winters blauw.

Stuifsneeuw in de Loonse en Drunense Duinen

zaterdag, 3 april 2021

loonse en drunense duinen 2-20215481Tijdens de sneeuwbuien van afgelopen winter lag ook het zand van de Loonse en Drunense Duinen onder een flinke laag sneeuw. De wind had daar vrij spel en blies de sneeuw van de duintoppen waardoor er in de luwte enorme lagen sneeuw kwamen te liggen. Maar daar stopte het niet mee, het vrijgekomen zand werd weer over die sneeuw heen geblazen en daarna opnieuw bedekt met verse sneeuw. Dit proces van bedekken, vrij blazen en opnieuw bedekken ging dagenlang door. Hierdoor ontstond er een dikke gemarmerde laag van zand en sneeuw die de Loonse en Drunense Duinen als een bruin-witte gestreepte deken bedekte. Het leek er op sommige plaatsen op alsof er een laag zeeschuim om de duinen heen was gestroomd.

 

loonse en drunense duinen 2-20215472loonse en drunense duinen 2-20215508loonse en drunense duinen 2-2021 5502loonse en drunense duinen 2-20215476loonse en drunense duinen 2-20215461loonse en drunense duinen 2-20215488Lees ook: Bruin schuim aan het strand.

Bommen los

zaterdag, 3 april 2021

buizerd (Buteo buteo) 3-2021 6588Als je ziet wat een simpele duif al aan ravage kan achterlaten, dan moet je er toch niet aan denken dat je precies onder deze buizerd (Buteo buteo) had gestaan?

 

buizerd (Buteo buteo) 3-2021 6560buizerd (Buteo buteo) 3-2021 6561Lees ook: Cirkelende buizerds in de avondthermiek, Actionpainting, Hygieia en duivenstront en Luie buizerds (Buteo buteo).

IJspegels in de vacht van Schotse Hooglanders(Bos taurus)

vrijdag, 2 april 2021

schotse hooglander (Bos taurus) 2-2021 4895Hoewel ik wist dat Schotse Hooglanders erg goed tegen kou konden, was ik afgelopen winter toch benieuwd hoe ze het tijdens de, voor Nederlandse begrippen, strenge vorst deden. Terwijl het ’s nachts meer dan tien graden vroor en overdag flink ijzelde, was ik op een donkere gure ochtend naar De Moer gegaan. Terwijl ik met handschoenen aan en een muts over mijn oren moeite had om mijn camera te bedienen en de ijzel uit mijn ogen te houden, schuifelden de hooglanders als vanouds onverstoorbaar door het landschap. Bedekt onder een dikke laag ijzel, met de ijspegels letterlijk aan hun oren, leken ze nergens last van te hebben. Na een uurtje hield ik het echter voor gezien en ging ik opzoek naar een hete kop koffie.

 

schotse hooglander (Bos taurus) 2-2021 4936schotse hooglander (Bos taurus) 2-2021 4886schotse hooglander (Bos taurus) 2-2021 4891schotse hooglander (Bos taurus) 2-2021 4935Lees ook: Hooglanders in de kou en Schotse hooglanders bij de Moer.

IJssculpturen in de Compagniehaven van Enkhuizen

vrijdag, 2 april 2021

enkhuizen 2-2021 6012Net als vorig jaar ben ik tijdens de vorst naar Enkhuizen gereden om te zien of het ijs tegen de kanten van de Markerwaarddijk op was gekropen. Dit jaar stond er echter geen riet meer langs de dijk, waardoor er amper ijssculpturen aan de dijk waren.

 

enkhuizen 2-2021 5971enkhuizen 2-2021 5966In de Compagniehaven van Enkhuizen stond echter nog genoeg begroeiing langs het water. De harde wind in combinatie met de lage temperaturen hadden ervoor gezorgd dat alles vlak langs de waterlijn in één groot ijsspektakel was veranderd. Wat ongetwijfeld was begonnen als enkele kleine ijspegeltjes was uitgegroeid tot massieve ijskastelen. Sommige waren zo groot en zwaar geworden dat ze zichzelf overeind hielden. Het ijs had de fragiele begroeiing volledig ingekapseld.

 

enkhuizen 2-2021 6003enkhuizen 2-2021 5997Lees ook: IJssculpturen langs de Markerwaarddijk en Een bevroren bank.

Verstoppertje in het riet (Luscinia svecica cyanecula)

donderdag, 1 april 2021

blauwborstje (Luscinia svecica) 3-2021 6536Half maart keren veel blauwborstjes (Luscinia svecica cyanecula) vanuit Afrika weer terug naar Nederland en strijken ze neer in onze waterige rietvelden zoals bij de Groene Jonker. Hoewel ze volgens zeggen graag in hoge rietpluimen zitten, is het vaak nog een hele opgave om ze goed voor de camera te krijgen.  Onze blauwborstjes zijn namelijk heel wat schuchterder dan hun roodborstige neven.

 

blauwborstje (Luscinia svecica) 3-2021 6666blauwborstje (Luscinia svecica) 3-2021 6727Om goed voor hun soortgenootjes en potentiele partners op te vallen, zingen de mannetjes uit volle borst en pronken daarbij met hun blauwe keel. Ze zingen dus meestal met hun borst naar de zon. Blauwborstjes zijn echter niet gek en houden potentiele gevaren en wandelaars goed in de gaten, meestal zingen ze dus wat dieper in het riet en wat lager op de stengels. Om toch goed te adverteren waar ze zitten, vliegen ze regelmatig luid kwetterend op om daarna weer met klapperende vleugels en uitgespreide staart tussen het riet te verdwijnen.

 

blauwborstje (Luscinia svecica) 3-2021 6745blauwborstje (Luscinia svecica) 3-2021 6740Wandelaars en blauwborstjes houden elkaar hierbij goed in de gaten en turen tussen de wuivende rietstengels naar elkaar. Zeker voor een fotograaf zijn die stengels lastig, want hoewel het lijkt alsof je er dwars doorheen kunt kijken, zorgen ze er toch vaak voor dat er op de foto een vage waas over het vogeltje ligt. Daardoor zie je fotografen en wandelaars steeds met hun hoofd van links naar rechts bewegen op zoek naar het minst belemmerde zicht op het beminde blauwborstje. Deze mensen worden tegelijkertijd op dezelfde manier goed door de blauwborstjes in de gaten gehouden. Ook zij turen tussen het riet, continu afwegend of ze kunnen blijven zitten, of misschien toch beter kunnen wegvliegen. Het resultaat is bijna komisch.

 

Lees ook: Blauwborstje (Luscinia svecica cyanecula), Roodbosrstje (Erithacus rubecula), Waarom een roodborstje geen oranjeborstje heet, Pareidolie in het riet en Baardmannetjes in de Vlaardingse Rietputten (Panurus biarmicus).

Grote bonte specht met ijspegel (Dendrocopos major)

donderdag, 18 februari 2021

grote bonte specht (Dendrocopos major) 2-2021 5820Tijdens een strenge winter is er voor vogels weinig water te vinden dat niet is bevroren. Sommige watervogels, die elkaar bij de schaarse wakken opzoeken, kunnen natuurlijk rechtstreeks uit het wak drinken, maar veel andere vogels pikken dan rijp of sneeuw en voorzien op die manier in hun vochtbehoefte.

 

grote bonte specht (Dendrocopos major) 2-2021 5823grote bonte specht (Dendrocopos major) 2-2021 5825grote bonte specht (Dendrocopos major) 2-2021 5828grote bonte specht (Dendrocopos major) 2-2021 5834Maar als je een snavel hebt die ook heel goed als ijspik dienst kan doen, neem je natuurlijk geen genoegen met wat rijp. Deze (vrouwelijke) grote bonte specht had een betere manier gevonden om water binnen te krijgen. Zij wrikte een ijspegel van een tak en, terwijl ze deze tussen haar poten en de tak geklemd hield, bijtelde ze daar met haar harde snavel, stukjes ijs af. Binnen een paar minuten was er bijna niets meer van de ijspegel over.

 

Lees ook: Halsbandparkieten in de Broekpolder(Psittacula krameri).

De hartslag van een goudhaantje (Regulus regulus)

woensdag, 17 februari 2021

goudhaan (Regulus regulus) 2-2021 5039Dit punkertje is het kleinste vogeltje van Europa. In dit lijfje van amper 8,5 cm, dat slechts 4 tot 7 gram weegt, klopt een hartje amper groter dan een erwt zo snel wat wij het niet eens kunnen horen slaan.  Bij een mens slaat ons hart in rust tussen de 60 a 100 slagen per minuut, wat tijdens inspanning kan oplopen tot zo’n 130 a 190 slagen per minuut. Bij een klein vogeltje zoals het goudhaantje kan dat tussen de 600 en 1000 slagen per minuut variëren. Vogels hebben daarnaast ook een veel hogere lichaamstemperatuur dan mensen. Dit kleine goudhaantje, met een relatief groot oppervlak ten opzichte van zijn volume, heeft een constante temperatuur van zo’n 41 graden Celsius en moet tijdens deze nachten dus een temperatuurverschil met zijn omgeving van ruim 50 graden in stand zien te houden.

 

goudhaan (Regulus regulus) 2-2021 5072goudhaan (Regulus regulus) 2-2021 5167Het vraagt natuurlijk heel wat energie om zo’n hartritme en die temperatuur op peil te houden, goudhaantjes zijn tijdens de winter dan ook continu op zoek naar voedsel. Deze goudhaantjes zochten tussen dennennaalden en boomschors naar allerlei minuscule insecten, maar die moeten er dan natuurlijk wel zijn. Langdurige strenge vorst kan er dan ook voor zorgen dat veel goudhaantjes de winter niet overleven.

 

goudhaan (Regulus regulus) 2-2021 5013goudhaan (Regulus regulus) 2-2021 5015Het opvallende gele kapje heeft bij het mannetje een felle oranje veeg door het midden.

 

Lees ook: Koploze meerkoeten (Fulica atra).

Koploze meerkoeten (Fulica atra)

woensdag, 17 februari 2021

meerkoet (Fulica atra) 2-2021 6123De verhouding tussen een oppervlak van een vorm en zijn volume bepaalt hoe groot diens warmte uitwisseling met de omgeving is. De optimale oppervlakte-volume-verhouding om warmte vast te houden is een bol. Dat is de reden waarom dieren die het koud krijgen zich oprollen, met de kop tussen de poten en de staart om zich heen. Vogels hebben echter niet zo’n flexibele ruggengraat, zij steken hun kop over hun rug heen onder hun vleugels. Door hun veren op te zetten, maken ze zich groter en houden ze zoveel mogelijk lucht en warmte vast.

 

meerkoet (Fulica atra) 2-2021 5907meerkoet (Fulica atra) 2-2021 5858Meerkoeten zijn hier meesters in, als zij het koud krijgen en hun kop tussen hun vleugels steken, zou je zweren dat ze geeneens een kop hebben. Ze lijken dan nog het meeste op tribbles met veren.

 

Lees ook: Meerkoeten op het ijs.

 

Grote zaagbek (Mergus merganser)

maandag, 15 februari 2021

grote zaagbek (Mergus merganser) 2-2021 6024Grote zaagbekken vind je in Nederland vooral tijdens de winter op onze zoetwaterplassen, rivieren en bij binnenhavens. Het zijn langgerekte slanke eenden die qua lichaamsbouw wel wat van een fuut weghebben. Hun naam danken ze aan hun lange dunne snavel met getande randen. Hiermee hebben ze goed grip op hun prooi. Ze eten buiten vis, mossels, wormen, larven of kleine amfibieën ook wel kleine zoogdieren of vogels. Hun witte buik heeft vaak  een zalmroze tint die door carotenoïde pigmenten uit hun voedsel wordt veroorzaakt.

 

grote zaagbek (Mergus merganser) 2-2021 6034-De mannetjes zijn bleekroze met een zwarte rug en groene kop, de vrouwtjes hebben een grijze met bruine rug en een opvallende bruine kop met kuif.

 

grote zaagbek (Mergus merganser) 2-2021 6286grote zaagbek (Mergus merganser) 2-2021 6291grote zaagbek (Mergus merganser) 2-2021 6300grote zaagbek (Mergus merganser) 2-2021 6301grote zaagbek (Mergus merganser) 2-2021 6308grote zaagbek (Mergus merganser) 2-2021 6309Deze grote zaagbek zat in de dichtgevroren haven van Enkhuizen, daar deelde zij een klein wak met wilde eenden, kuifeenden, dodaars, futen en meerkoeten. Regelmatig nam ze een korte duik in het water en liet daarna de druppels over haar kop en rug lopen, ze leek geen enkele last van de koude te hebben. Wel had ze enige moeite om haar evenwicht te bewaren als ze het ijs weer opklom.

 

Lees ook: Meerkoeten op het ijs, Futen in de haven van Enkhuizen en Fuutfight.