Na het maken van Keris Hujan (ZGM no. 29) hield ik een lang en dun stuk O1-staal over, eerst dacht ik dat ooit misschien nog voor een guard te kunnen gebruiken, maar na mijn laatste dolk (Aninga ZGM no. 30) keek ik er toch anders naar.  Als ik het stuk optimaal zou benutten, zou er met wat moeite namelijk best een kleine slanke dolk uit gehaald kunnen worden.

In het ontwerp ben ik volledig uitgegaan van de maten en vorm van dit reststuk. De dolk bestaat uit hoeken en rechte lijnen en is een eerbetoon aan de prachtig ontworpen harnassen en wapens van de dwergen uit Peter Jackson zijn Lord of the Ring films. De enorme aandacht voor detail en het grote gevoel van authenticiteit dat daarin uit elk ontwerp spreekt, zorgt dat de dwergencultuur in de films naadloos op die uit Tolkiens boeken aansluit. Ik heb het gevoel van deze wereld gebruikt bij het ontwerpen van dit mes.

Omdat het 5 mm dikke stuk staal aan de breedste kant slechts 1,5 cm breed was en ik bij de guard de volle dikte wilde benutten, besloot ik om het lemmet extreem hol te slijpen. Ik heb geen ricasso aangebracht en het staal over de volle lengte, inclusief angel met een klein wiel concaaf geslepen. Dit zorgt ervoor dat, ondanks de extreem smalle snijvlakken, de uiteindelijk hoek van de snede klein genoeg is om toch goed te kunnen snijden en dat het lemmet vanwege de relatief dikke rug toch erg stevig blijft. Een bijkomend voordeel is dat deze extreem concave snijvlakken voor mooie reflecties zorgen, iets dat direct opvalt als je het glanzende lemmet uit de schede haalt. De punt, die onder een hoek ten opzichte van de snijvlakken staat, is wel vlak geslepen omdat deze anders te dun zou worden.

De guard en pommel zijn gemaakt uit messing, beide zijn ontworpen uit rechte lijnen en hoeken en met een grove schuurband afgewerkt, waardoor de lijnen van de slijprichting goed zichtbaar blijven. De uitstekende hoeken zijn daarna met wat schuurpapier iets afgerond, waardoor ze niet in de hand prikken en het messing gebruikt aandoet. Het messing is vervolgens door een procedé van regelmatig verhitten en blootstellen aan ammoniak- en zout met azijn-dampen zo geoxideerd dat het niet meer glanst en een mooi verweerd en oud uiterlijk krijgt. Door met dit procedé te spelen kun je een heel scala aan oxidatiekleuren en texturen verkrijgen, die kunnen variëren van rood en bruin tot groen en blauw. Het was wel een hele opgave om deze guard zonder ricasso passend op het lemmet te laten aansluiten aangezien ik daarvoor de concave diamantvormige doorsnede van het lemmet passend uit het messing moest vijlen. Iets dat bij de rechthoekige doorsnede van een ricasso normaal gesproken heel wat makkelijker gaat. Het handvat is van ovangkol (Guibourtia ehie), een tropisch hardhout met een verweerde grijs-zwart-bruine tekening. Het heeft een zeshoekige doorsnede en is passend gevijld tussen de naar elkaar wijzende driehoeken van de pommel en de guard. De angel loopt door tot in de pommel en alles is stevig met epoxy verlijmd en met renaissance-was afgewerkt.

De slanke zeshoekige schede is ook uit ovangkol en heeft een binnenlaag van fluweel, waardoor het lemmet er mooi strak inpast en niet kan worden beschadigd. De boven- en onderkant zijn net als de pommel en guard van geoxideerd messing en hebben gaten waardoor een leren veter loopt. Deze veter loopt via een horizontaal gat aan de onderzijde gekruist over de voorkant langs beide zijden van de schede omhoog, gaat daar naast de mond in het messing aan de bovenkant door twee verticale gaten heen en loopt daarna aan de voorkant van de schede door een klein, voor de schede hangend messing schuifje weer naar beneden. Aan beide uiteinden hangt een gewichtje van verweerd messing. Je kunt deze veter gebruiken om er een riem doorheen te halen of om de schede aan een laars of tas te bevestigen, door te schuiven met het blokje, kun je de veter langer of korter maken. Het is een zelfbedacht systeem, dat ik nog nergens eerder heb gezien en wat hopelijk goed bij de rest van de vormgeving van deze dolk past.

Het blokje, waar de veter doorloopt, is net als de rest van het mes met een grove band in hoekige vlakken geslepen en krijgt daardoor een gestileerde H op de voorkant waarvan de dwarsstreep schuinstaat. Hij vormt op die manier de rune hagalaz, de Oud Futharkse rune voor de letter H. Hagalaz is Proto-Germaans voor hagel, hij staat daarmee symbool voor vernietiging en de onvoorspelbaarheid van natuurkrachten, maar ook voor de noodzaak van transformatie en innerlijke kracht. Deze Oud Futharkse runen stammen uit 200 tot 800 na christus en staan niet alleen voor bepaalde klanken maar hebben ook een symbolische waarde. Zo staat Agalaz als negende rune voor beproeving en dwingt hij tot het loslaten van het oude om ruimte te maken voor het nieuwe. In de runenmagie wordt hij gebruikt om negatieve invloeden te weren en om noodzakelijke transformaties te bewerkstelligen.

Het bijpassende kistje is gemaakt uit eikenhouten stroken afvalhout en heeft een asymmetrisch deksel dat maar op één manier past. Het hout is met zelfgemaakt ijzerazijn (ijzeracetaat) zwart gekleurd, de lichtere streep op het deksel is van een stukje spinthout, dit bevat van nature minder tannine waardoor het minder sterk op het ijzerazijn geageert en dus ook minder donker kleurt. In het kistje ligt een plankje blank eikenhout waarop het mes tussen wat met leer beklede blokjes geklemd ligt. Het geheel is met een laag Deense olie afgewerkt. Aan de binnenkant van het deksel zit een etiket met daarop de specificaties van het mes en aan de kopse kant van het kistje zit buiten een etiket met de naam van het mes. Het hele kistje is ca 4x6x35 cm.

Het mes is 29,5 cm lang en heeft een lemmet van 17,3 cm. Het weegt slechts 93 gram. De schede is 20 cm lang en weegt inclusief veter en beslag 94 gram.

Klik hier voor meer foto’s van Hagalaz, zijn schede en zijn kistje, hier voor meer foto’s van andere zelfgemaakte messen en hier voor de berichten over deze messen.

Lees ook: Zelfgemaakt mes no. 30 (Aninga), Een schede en een kistje voor Aninga (ZGM no. 30) en Zelfgemaakt mes no. 29 (Keris hujan – de regenkris).