Dit is wellicht de beroemdste en gewildste verzamelschelp. Ooit stond hij bekend als de zeldzaamste schelp ter wereld. Het eerste bekende exemplaar was van Pierre Lyonnet, een Hollandse verzamelaar, die er destijds 120 gulden voor betaalde, drie maal zoveel als voor Johannes Vermeers, brieflezende vrouw in het blauw. Zeldzame schelpen werden destijds als een goede investering gezien en brachten vaak enorme bedragen op. Lyonnets schelp stond in 1757 in een catalogus omschreven als gloria maris, de glorie van de zee. Hij was slechts 82mm lang en had een groeibeschadiging over de hele lengte van de schelp. Deze schelp was het holotype dat Chemnitz in 1777 voor het eerst wetenschappelijk beschreef. 

Het (broodje aap) verhaal gaat dat Chris Hwass, een rijke verzamelaar uit Denemarken die zelf ook zo’n schelp in bezit had, in 1792 op een veiling een tweede schelp wist te kopen en deze gelijk kapot trapte, zodat zijn eigen exemplaar de volle waarde behield. Rondom 1800 dacht men dat een aardbeving de enige vindplaats van deze schelpen had bedolven en dat de soort was uitgestorven, iets dat de bestaande exemplaren natuurlijk nog waardevoller maakte. In 1836 vond High Cummings op de Filipijnen echter twee nieuwe exemplaren.  Tot 1957 waren er slechts een paar dozijn bekend. Tien jaar later vond men echter ook een aantal exemplaren bij Nieuw Guinea en in 1969 vonden twee duikers 120 exemplaren bij de Solomon eilanden.  Tegenwoordig weet men goed in welke habitat deze slakken leven en worden ze dankzij verbeterde duiktechnieken steeds vaker gevonden. Een groot en onbeschadigd exemplaar kan echter nog steeds honderden euro’s kosten.

Conus gloriamaris is een zware schelp met een hoge scherpe top en een mondopening die naar onderen toe iets breder wordt. Net als veel andere conus-soorten is hij zeer giftig en kan een steek met de harpoenachtige naalden van de slak, voor onzorgvuldige duikers de dood tot gevolg hebben.

Ik heb deze schelp onlangs op een beurs gekocht en ondanks dat hij niet zo heel groot was, ze zijn meestal zo’n 8 a 12cm maar kunnen tot 16cm lang worden, was hij toch nog stevig aan de prijs. Hij is wel onbeschadigd en mooi van kleur, veel exemplaren hebben groeifouten of beschadigingen die afbreuk doen aan de waarde. Deze schelp is in december 2012 op de Filipijnen bij Balicasag-eiland op 150 m diepte gevonden.

Enkele andere, oorspronkelijk dure verzamelschelpen zijn: Mirabilistrombus listeri, De Grote Wenteltrap (Epitonia scalare), De Japanse Wonderschelp (Thatcheria mirabilis) en De Gouden kauri (Cypraea aurantium).

De stekeloester zijn een heel oud geslacht en je kunt er over de hele wereld fossielen van vinden. In de prehistorie werden ze verhandeld om er hangers, kralen en versieringen van te maken. De slakken zelf zijn eetbaar en de schelpen zeer variabel. Hoewel ze niet aan oesters zijn verwant, zetten ze zich wel op eenzelfde manier vast aan rotsen en koraal. In een vroeg stadium lijmen ze zichzelf met hun rechterklep (de onderste) vast en blijven daar dan de rest van hun leven zitten.

Hun gewricht sluit zich, zoals gewoonlijk is bij tweekleppige, niet met een getand scharnier, maar met een soort van dubbel kogelgewricht, dat nog het meeste lijkt op onze ellenboog. Ze hebben rondom hun schelpopening veel oogjes op hun mantel en een goed ontwikkeld zenuwsysteem. Meestal zijn ze rijkelijk bedekt met aangroeisel zoals sponzen en algen en zijn ze moeilijk schoon te maken. Deze Spondylus imperialis heeft een dunne crème wit-roze schelp die perfect sluit. De vele stekels zijn kwetsbaar en complete exemplaren zijn dan ook zeldzaam.

Deze schelp is in 2010 gevonden bij Paiton, Oost Java.

Voor het mes waar ik aan nu werk heb ik een stootplaat gemaakt, maar omdat ik deze niet in glimmend staal wilde, heb ik het ijzer gepatineerd. Hiervoor moest ik rode roest omzetten in zwarte roest.

Om de stootplaat te kunnen laten roesten kon ik hem natuurlijk niet uit roestvrijstaal maken. Ik heb daarom gekozen voor O2, een staal met een hoog koolstof gehalte. Nadat het ijzer op maat was gezaagd en het gat voor het lemmet was uitgevijld, heb ik er gaten in geboord, waar ik twee staafjes messing door heen heb geslagen. Daarna heb ik het geheel met een bolkophamer behandeld om het een wat grovere structuur te geven. Nadat het messing met nagellak was afgedekt heb ik alles kort in zuur geëtst. Dit zorgt ervoor dat de roest in het volgende stadium voldoende oppervlak en grip heeft. Door het messing af te dekken blijft dat on-gepatineerd en behoudt het zijn kleur. Normaal heb je voor roest alleen lucht en water nodig, maar omdat het natuurlijke roestproces veel te lang zou duren heb ik het versneld. Door 200 ml waterstofperoxide en 20 ml azijn met een kwart theelepel zout te mengen, krijg je een hele goede roestversneller. Het enige wat je hoeft te doen is het ijzer hier regelmatig mee te besproeien, al binnen enkele seconden begint het te roesten. Door je werkstuk regelmatig met een hitte pistool te verhitten, versnel je dit proces en is het al na een paar minuten met een mooie dunne laag roest bedekt. Als je deze roest zijn gang zou laten gaat, vreet hij na verloop van tijd al het ijzer op en valt het in grove schilfers uiteen. Om van deze “slechte” rode roest, zwarte roest te maken hoef je het alleen nog maarte koken. Als eerste borstel je de overtollige, loszittende roest er met een tandenborstel af en daarna leg je het werkstuk een minuut of tien in kokend water. De bruine roest, Fe2O3 wordt dan via een endothermische reactie omgezet in zwarte roest, Fe3O4, ook wel bekend als magnetiet. Dit is heel hard en heeft de bekende blauwzwarte kleur die je met oud gebruikt ijzer associeert. Daarna kun je het ijzer opnieuw met je roestversneller bespuiten en het gehele procedé herhalen. Als je dit een keer of drie hebt gedaan is je werkstuk mooi gepatineerd en goed beschermd. Hierna hoef je het alleen nog maar even in te oliën of in de was te zetten, om te voorkomen dat er toch nog ergens rode roest onder je patina zou kunnen kruipen, en ziet je nieuwe werkstuk er uit alsof het een eeuw geleden is gemaakt.

Lees ook: Patina.

Slijmzwammen houden van vocht. De meeste vind je dan ook uit het zicht van direct zonlicht en op natte voedingsbodems, zoals aan de onderkant van dode stammen. Hoewel ze zich in een natte omgeving ontwikkelen, mogen ze niet natregenen. Ze moeten beschut genoeg staan om de droge rijpe sporen door de wind te kunnen laten verspreiden. Het Peervormig Draadwatje wordt maximaal 3 mm groot en begint als een klein peervormig vruchtlichaam dat op een dun steeltje, de hypothallus, balanceert. Ze verkleuren al vrij snel rood, oranje of roze en uiteindelijk naar bruin. Als ze na een aantal maanden rijp zijn, zien ze er uit als een bruin wat-tipje en hebben ze een rommelig pruikje op. In diens 1 mm lange haren (capilitiumdraden) zit het sporenpoeder.

Lees ook: Heksenboter (Fuligo septica) en Plasmodiale slijmzwammen (Myxogastria) en kijk hier voor andere berichten over zwammen.

Op de omslag van de prachtige uitgave van Taschens, Albertus Seba Cabinet of Natural Curiosities, staat een stuk bloedkoraal. Ik heb dit grote, zware boek nu al heel wat jaren in mijn bezit en kijk er nog regelmatig in. Albertus Seba was een Nederlandse apotheker die erg in de natuur was geïnteresseerd. Hij stelde een gigantische collectie met natuurlijke voorwerpen samen. Deze besloeg vrijwel de volledige natuurlijke wereld. Hij verzamelde onder andere schelpen, slangen, insecten, koraal, vogels en plantaardig materiaal. Zijn collectie was zo beroemd dat Linnaeus hem twee keer kwam bekijken en deze als uitgangspunt nam voor zijn eigen classificatie systeem. Seba heeft in 1716 zijn eerste collectie  aan de Russische tsaar verkocht, waar het de basis vormde voor Peter de Grote zijn Kunstkammer.

In de jaren daarna wist hij nog een tweede verzameling samen te stellen en in 1734 publiceerde hij zijn Thesaurus over dieren. Deze breidde hij uiteindelijk uit tot vier delen waarbij de laatste twee zijn uitgegeven na zijn dood. Zijn originele Thesaurus is nagenoeg onbetaalbaar. Het laatst geveilde exemplaar bracht bijna een half miljoen dollar op. Deze vier boeken, getiteld Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurato sescriptio – Nauwkeurige beschryving van het schatryke kabinet der voornaamste seldzaamheden der natuur, zijn prachtig geïllustreerd en een genot om door te kijken. Op het origineel stond geen afbeelding van een stuk bloedkoraal. Zoals toen de gewoonte was, is dit in dik leer gebonden. Toch associeer ik bloedkoraal, vanwege mijn herdruk van Seba’s Cabinet of Natural Curiosities, met Albertus Seba’s monumentale werk en staat het voor mij symbool voor de rijkdom en schoonheid van zijn collectie.

Bloedkoraal (Corallium rubrum) leeft in de Middellandse Zee op dieptes van 2 tot 280 meter onder de zeespiegel. Ze hebben een voorkeur voor een donkere omgeving en groeien op rotsachtige bodems, richels en in grotten met een sterke stroming. Hun kleur varieert van donkeroranje tot dieprood en roze maar er bestaat ook zwart en wit bloedkoraal. Dit koraal is opgebouwd uit het met carotenoïden pigmenten gekleurde calcium carbonaat van de skeletjes van de koraalpoliepen. Al sinds mensenheugenis wordt dit koraal gebruikt om sieraden en kralen van te maken. Het is kleurvast en goed te polijsten, als het een aantal jaren is gedragen verkrijgt het zijn karakteristiek wasachtige glans.

Lees ook: Olaus Worms wunderkammer en Rosamond Purcell, Ernst Haeckel, Het Zeepaard en Ferdinand Bauer.