Weblog

Holenuil (Athena cunicilaria)

Monday, 4 July 2016

Holenuil (Athena cunicilaria) 6-2016 0657Deze uil dankt zijn geslachtsnaam aan de Griekse godin Athena. Volgens de overlevering zou zij vergezeld gaan van een kleine uil die zijn wijsheid in haar oren fluisterde. Dit geslacht kent vier soorten, waaronder de holenuil, die qua uiterlijk sterk op de steenuil lijkt. Ze komen voor in open droge graslanden met weinig vegetatie in Noord- en Zuid-Amerika. De holenuil is een kleine soort van amper 18 a 25 cm groot met opvallend lange poten.

 

Holenuil (Athena cunicilaria) 6-2016 0687Holenuil (Athena cunicilaria) 6-2016 0673Als een van de weinige uilensoorten zijn holenuilen ook vaak overdag actief, maar ze jagen nog steeds bij voorkeur tijdens de schemering. Ze leven van insecten en kleine vogels en verblijven in oude uitgegraven gangen van konijnen, prairiehonden en kleine zoogdieren, die ze zelf vaak ook verder uitgraven. Ze zijn snel te voet en lopen graag, je ziet ze dus niet alleen vliegen maar ook regelmatig een sprintje trekken. Om te voorkomen dat hun veren daarbij in de vegetatie blijven hangen zijn hun poten in vergelijking met die van andere uilensoorten relatief kaal.

 

Holenuil (Athena cunicilaria) 6-2016 0633Eén van de mooiste beschrijvingen van de fascinatie voor uilen vind je in: Blood from the Shoulder of Pallas in Alan Moores Watchmen.

 

 

 

 

 

Lees ook: Oehoe (Bubo bubo), Kerkuil (Tyto alba), Laplanduil (Strix nebulosa) en Ransuil (Asio otus).

Brexit Regrexit

Saturday, 2 July 2016

Als er één ding duidelijk is geworden uit het laatste referendum in Engeland, is het wel dat het overgrote merendeel van de democratische stemmers eigenlijk geen flauw idee heeft waarom of zelfs waarover ze stemmen. Het concept van een proteststem, iemand die op een achterlijk idee stemt, enkel en alleen om de gevestigde orde te laten weten dat hij ontstemd is, is typerend geworden voor de manier waarop de huidige democratie werkt. Iedereen mag stemmen, niemand voelt zich gehoord.

Zelfgemaakt mes no. 6

Thursday, 30 June 2016

zelfgemaakt mes no 6-6-2016 1622-1621Dit is het grootste mes dat ik tot nu toe heb gemaakt. Het is 33cm lang en weegt 400 gram. Het lemmet is 8mm dik en 21cm lang. Het is gemaakt uit 440C staal voor het lemmet, O2 staal voor de tsuba (stootplaat) en de kashira (achterkap), koper voor de habaki, messing en buffelhoorn voor de fuchi achter de tsuba en acacia- en ebbenhout voor het handvat. De pin (mekugi) door het handvat en de ogen in de tsuba en de kashira zijn van messing. Het lemmet heeft twee rechte snijvlakken die ononderbroken van de rug, als een slanke V, direct doorlopen in de snede. Ondanks de brede rug maakt dit de snede smal en vlijmscherp. De koperen habaki is bewust klein gehouden en niet zoals gewoonlijk om het lemmet heen gevouwen en gesoldeerd, maar uit één massief stuk koper gevijld. Het zeskantige handvat is aan de onderkant enigszins concaaf geslepen. Ik moet er alleen nog een bijpassende schede (saya) voor maken.

zelfgemaakt mes no 6-6-2016 1642-1644zelfgemaakt mes no 6-6-2016 1615-1618-1619zelfgemaakt mes no 6-6-2016 1646zelfgemaakt mes no 6-6-2016 1654

Oehoe (Bubo bubo)

Tuesday, 28 June 2016

Oehoe (Bubo bubo) 6-2016 0794De oehoe is niet alleen de grootse uil in Nederland maar ook één van de grootste ter wereld. Een volwassen wijfje kan 4,2 kilo wegen en 4cm lange klauwen hebben. De wijfjes zijn altijd groter en hebben zwaardere schouders. Van alle uilen heeft de oehoe in verhouding ook de kleinste vleugels, wat er voor zorgt dat hij het grootste gewicht per cm2 vleugeloppervlak draagt. Hoewel dit hen niet bij de vlucht belemmert, slaan ze toch liever bij verrassing toe dan dat ze in de achtervolging jagen. Een oehoe kan vanuit zijn roestplek  een prooi urenlang gadeslaan, voor hij deze overvalt. Veel van zijn grotere prooien, zoals kraaien, duiven of kleinere uilen slaat hij vaak op hun slaapplaatsen. Met zijn lange klauwen en sterke poten houdt hij ze in bedwang. In tegenstelling tot enkele grote roofvogels die hun prooi met hun lange klauwen doden door ze zware interne verwondingen toe te brengen, doodt de oehoe zijn prooi door hem met zijn sterke poten te verdrukken.

 

Oehoe (Bubo bubo) 6-2016 0770Oehoe (Bubo bubo) 6-2016 0719De oehoe jaagt overwegend op langzamere vogels, muizen, ratten, konijnen, egels en zelfs vossen en vangt daarbij alles wat hij kan eten in zijn omgeving. Oehoes houden van bossen en open vlakten en komen in onze omgeving voor in Noorwegen, Finland en de Ardennen. Ze broeden bij voorkeur op stenige hellingen. In Nederland zijn er ook een paar (geheim gehouden) broedplaatsen in oa de Achterhoek en Limburg.

 

Oehoe (Bubo bubo) 6-2016 0749In tegenstelling tot veel andere uilensoorten is de oehoe niet dagblind en kan hij dus ook goed in het volle licht jagen. Zijn karakteristiek “oren” zijn eigenlijk wenkbrauwen. Deze zwarte verenplukjes kan hij met een aparte spier op het hoofd bewegen.

 

 

Lees ook: Kerkuil (Tyto alba), Laplanduil (Strix nebulosa) en Ransuil (Asio otus).

Het groen in de zee

Tuesday, 28 June 2016

meeuwen aan zee 6-2017 0327Een blauwe zee is een utopisch beeld, dat ik alleen ken van ansichtkaarten. Onze Noordzee is eerder groen dan blauw. Iedereen weet waarschijnlijk wel dat water blauw lijkt, vanwege de diffractie van het licht. De korte golflengtes (blauw) worden naar onze ogen teruggekaatst en de lange (rood) geabsorbeerd. Zeewater bestaat echter niet alleen uit water, het bevat allerlei stoffen zoals zand, plankton en organisch afval, die de kleur van het water beïnvloeden. Deze stoffen voegen extra kleuren, zoals groen, geel en bruin, toe aan het blauwe pallet van het water. De hoeveelheid fytoplankton is hierbij grotendeels bepalend voor de uiteindelijke kleur van het zeewater. Deze eencellige algen gebruiken koolstofdioxide en licht om van te groeien en geven daarbij, net als alle planten, zuurstof af. Ze nemen veel CO2 uit de atmosfeer op en zijn verantwoordelijk voor bijna de helft van alle zuurstof op Aarde.

 

Fytoplankton reflecteert groen licht en absorbeert de rode en blauwe golflengtes, hierdoor kleurt de zee tussen maart en september vaak groener. Dit zijn de maanden waarin fytoplankton, dankzij de energie van de zon, het talrijkst zijn. Dit zijn ook de maanden waarin het groene fytoplankton verantwoordelijk is voor het bruine schuim op de stranden. Bruin en groen zijn kleuren die ik eerder met zee associeer dan blauw.

 

Lees ook: Bruin schuim aan het strand, Rood of blauw en Violet.

Gele avondlucht

Sunday, 26 June 2016

onweerslucht 6-2016 0380

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook: Onweer.

Laplanduil (Strix nebulosa)

Sunday, 26 June 2016

Laplanduil (Strix nebulosa) 6-2016 0529Hoewel deze uil bijna net zo groot is als een oehoe, weegt hij maar de helft. Dat komt omdat de helft van zijn omvang uit veren bestaat, als je hem zou plukken hou je een schriel vogeltje over dat amper groter is dan een kerkuil . Deze dikke veren beschermen hem tegen de koude op het noordelijke halfrond, waar hij in de besneeuwde naaldwouden van Europa, Noord-Amerika en Azië leeft. Het is een van de meest noordelijk broedende uilen en hij heeft zich gespecialiseerd in het jagen op woelmuisjes die zich onder een dikke laag sneeuw bevinden. Alle uilen hebben goede oren, maar die van de laplanduil zijn ronduit fenomenaal. Zij kunnen zelfs het geritsel van een muisje onder een zestig centimeter dikke lag sneeuw waarnemen.

 

Laplanduil (Strix nebulosa) 6-2016 1258Laplanduil (Strix nebulosa) 6-2016 0563Zittend op een tak scant hij met zijn grote schijfvormige kop de omgeving af. Hij vliegt langzaam, met traag bewegende vleugels vlak over de grond. Hij lijkt daarbij wel wat op een vliegtuigmotor met vleugels en heeft een bijna omgekeerde aerodynamica. De voorkant van zijn kop is volledig vlak terwijl de dikke cilinder van zijn lichaam naar zijn staart steeds platter wordt. Zijn vleugels aaien soms bijna het sneeuwoppervlak tot hij zich door de dikke laag sneeuw heen op zijn nietsvermoedende prooi stort. Als hij tussen de bomen door scheert, vouwt hij vaak op het laatste moment snel zijn vleugels in, waardoor hij een stuk smaller wordt en niet van zijn vluchtlijn hoeft af te wijken. Hierdoor houdt hij zicht op zijn prooi en voorkomt hij dat zijn vleugels een boomtak raken. Hoewel zijn veren hem goed beschermen laten ze zich soms ondersneeuwen om zich tegen extreme koude te beschermen.

 

De laplanduil kan 70 cm groot met een spanwijdte van 145 cm worden, toch weegt hij slechts 900-1200 gram. Een bijna even grote oehoe weegt tussen de 1,5 en 4,2 kilo. Oehoes zijn dan ook vele malen sterker en slaan ook grotere prooien zoals hazen en duiven. Een enkele keer wordt er een laplanduil in Nederland gesignaleerd, meestal betreft het echter een ontsnapt exemplaar. Door de opwarming van de aarde zal zijn leefgebied zich steeds noordelijker gaan verschuiven.

 

Lees ook: Kerkuil (tyto alba) en Ransuil (asio otus).

Bruin schuim aan het strand

Saturday, 25 June 2016

bruinalg (Phaeocystis puochetii) 6-2016 0357Als het water aan zee zich tijdens eb terugtrekt, blijven er altijd kleine geulen en slikken onder water staan. Meestal zie je hier veel vogels naar iets eetbaars scharrelen, zoals sternen die op zoek zijn naar visjes in de kleine plassen die tijdelijk zijn afgesloten van de zee. Maar als er schuimalg aan de vloedlijn ligt, zijn ook deze poelen vaak bedekt door een laag bruin schuim. Door het wassende water lijkt deze golvende laag op de marmerbladen die wij vroeger op school maakten.  Langzaam bewegende patronen en lijnen volgen dan de stroming van het water en geven het geheel het uiterlijk van een buitenaardse planeet. Af en toe vormt zich een draaikolk met daarin een klein eiland van schuim, tot het weer in dunne slierten uit elkaar wordt getrokken. Het is een hypnotiserend beeld, waar ik uren naar zou kunnen kijken.

 

bruinalg (Phaeocystis puochetii) 6-2016 0351Dit bruine schuim kan onder de juiste condities het hele strand bedekken en er zijn zelfs gevallen bekend waarbij deze laag enkele meters dik was. Het schuim is afkomstig van Phaeocystis puochetii, een fytoplankton. Deze microscopisch bruinalgen vermenigvuldigen zich in het voorjaar razendsnel. Dit alg kent twee vormen, een vrij zwemmende eencellige vorm en een gelatineuze koloniale vorm. In deze koloniale vorm klonteren ze massaal bij elkaar. Algen hebben zonlicht nodig om voedsel aan te kunnen maken, in hun koloniale vorm slaan ze de aangemaakte voedingstoffen op in de gelatine, zodat ze ook ’s nachts kunnen doorgroeien. Als de algen sterven, blijft het gelatine over. Dit wordt door de golven tot een losse schuimlaag geklopt en kleurt bruin door het fijne zand dat in het schuim is gevangen. Dit schuim wordt door de wind en golven het strand op geblazen, waar het blijft liggen tot het door bacteriën weer wordt afgebroken. Omdat er ’s winters te weinig zonlicht is om deze bruinalgen te laten groeien, vind je dit schuim vrijwel alleen tussen maart en september.