Toen ik een paar weken geleden zonnende boomkikkers in het natuurgebied De Brand fotografeerde, kwam ik daar ook weer veel wespspinnen tegen. Deze populaties fluctueren nogal, want het jaar daarvoor zag ik op dezelfde locatie maar een paar exemplaren, terwijl ik er nu op elke vierkante meter wel een paar vond. Omdat ik al wat later in het seizoen kwam, hingen er ook al veel eiercocons, deze waren echter veel kleiner dan degene die ik de voorgaande jaren zag. Voorheen waren ze ongeveer zo groot als een golfbal of walnoot, terwijl de cocons dit jaar niet veel groter waren dan een ouderwetse stuiter of forse knikker. Wel kwam ik er heel veel tegen, soms wel drie tot vijf in dezelfde pol gras. 

Ik had ook het geluk een sprinkhaan in het web te zien landen. Wespspinnen maken speciaal hiervoor hun web laag bij de grond in een voetgrote opening tussen het gras. Op die manier vergroten ze de kans dat sprinkhanen in hun weg terecht komen.

Binnen enkele seconden wikkelt de spin haar prooi, in een breed web van dunne draden, in. Ze gebruikt daarvoor een ander soort zijde dan voor haar wielweb, uit haar spintepels komt een band dunne draden die ze met haar poten vliegensvlug om haar prooi heen wikkelt.  Voor je het weet hangt de prooi volledig bewegingsloos in het web.

Lees ook: Wespspin (Archiope bruennichi) en Wespspin populatie in De Brand (Archiope bruennichi).

In Engeland ging men een tijdje helemaal over de rooie als deze spin bij hen werd gevonden. Hele scholen zijn er ontruimd en de kranten stonden er vol van. Helaas is deze reactie redelijk overtrokken. Ondanks dat er enkele verhalen zijn van mensen die na een beet van dit spinnetje in het ziekenhuis moesten worden opgenomen en waarbij in een extreem geval ledematen werden geamputeerd, is het effect van een beet voor de meeste mensen vergelijkbaar met die van een flinke wespensteek. Die extreme lichamelijke reacties waar de pers graag over schrijft, werden veelal veroorzaakt door een bij de beet opgelopen bacterie-infectie en niet door het gif van de spin. In sommige gevallen kan er echter wel degelijk sprake zijn van een verergerde reactie op zo’n beet en dan spreekt men van steatodisme, een intense pijn die vanuit de wond uitstraalt en die gepaard gaat met koorts, misselijkheid, hoofdpijn en een sterk gevoel van onbehagen. Deze effecten trekken echter in de meeste gevallen binnen een paar dagen weer weg. Het blijft dus verstandig om voorzichtig met dit zeldzame spinnetje om te gaan en er alert op te zijn waar ze zitten.

Steatoda nobilis wordt in Engeland vaak “noble false widow” of “false widow spider” genoemd. Tevens menen sommige mensen in de witte tekening op zijn rug (weliswaar met zeer veel fantasie) een schedel te herkennen, samen met zijn naam doet dat zijn image natuurlijk weinig goeds.

In Nederland is deze spin naar mijn beste weten (gelukkig?) nog uiterst zeldzaam. Omdat ze oorspronkelijk uit een warmer klimaat komen, zullen ze zich op deze breedtegraad dan ook meestal in of nabij menselijke bebouwing ophouden. Bij mij thuis, buiten in mijn tuin, in een hoekje tegen de schutting heeft zich echter een klein mannetje genesteld. Overdag verstopt hij zich in zijn schuilhoek in een muurspleet en ’s nachts hangt hij ondersteboven in zijn web. Dit web is een onregelmatig bouwsel van verbazend sterke draden en kijkt uit op het zuiden. Zodra er een prooi in vliegt, schiet hij razendsnel tevoorschijn. Op zijn bruine glanzende abdomen heeft hij een enigszins variabele witte tekening (de schedel), die in sommige gevallen tot enkele streepjes is gereduceerd. Langs de rand van het abdomen loopt, zoals bij alle steatoda spinnen, een opvallende crème-witte streep, en zijn poten en kopborststuk zijn roodbruin. Het mannetje is afgezien van zijn grootte makkelijk te herkennen aan zijn verdikte pedipalpen, bij een mannetje zijn deze gezwollen en fungeren ze als paringsorgaan. Met 7 tot 11 mm zijn de mannetjes net iets kleiner dan de wijfjes die maximaal 14 mm groot worden. Ik ben dan ook benieuwd of ik nog ergens een vrouwtje kan ontdekken. 

Lees ook: Steatoda grossa, Grote Steatoda (Steatoda grossa) (2), Koffieboonspin (Steatoda bipunctata) en Prachtkogelspin (Parasteatoda lunata).

Je hebt een artsen nodig, dat snap ik, maar waarom zijn gesprekken met hen altijd zo bizar? Je wordt binnengeroepen, de arts vraagt iets in de trend van: “wat kan ik voor je doen?”, je legt uit dat je ergens last van hebt en steevast krijg je dan dezelfde vraag: “wat denk je zelf dat het is?”. Het maakt niet uit wat voor arts je dit vraagt, hij wil altijd eerst weten wat jij er zelf van vindt. Bij mij wekt dat eerlijk gezegd maar weinig vertrouwen, ik geef dan ook steevast hetzelfde antwoord: “ik dacht dat het iets was, om mee naar de dokter te gaan!”. Meestal resulteert dit in een ongemakkelijke stilte waarbij de arts even snel met zijn ogen knippert.

In het Uffizi, net als in de meeste kunstmusea, vind je ontelbaar veel afbeeldingen van volledig naakte mensen. Het naakt hoort nu eenmaal bij de kunst. Je ziet er op de beelden en schilderijen dus ook overal penissen, teelballen, zaadzakken en voorhuidjes. De meeste daarvan prominent in beeld, fier en trots. Maar je vindt er geen vrouwelijke geslachtsorganen. Geen clitoris of schaamlip is er te bekennen, zelfs geen schamel spleetje valt er te zien. Steevast ontneemt  een toevallig geplaatste hand of doek net het zicht, en waar dat niet het geval is zijn de afgebeelde dames zo glad en geslachtsloos als een barbiepop.

Deze censuur zie je door de eeuwen heen en in vrijwel alle kunstvormen. Afgezien van bedoeld obscene afbeeldingen, vind je het vrouwelijke geslacht zelden in de openbare kunsten terug. Waarom en wanneer men het vrouwelijke geslacht als obsceen is gaan bestempelen is echter lastig te achterhalen. Het was hoogstwaarschijnlijk een geleidelijk proces dat gelijke tred hield met de opkomst van onze patriarchale samenleving. Terwijl het uitwendige mannelijke geslacht het toonbeeld werd van zijn viriliteit en macht, degradeerde men het vrouwelijke geslacht tot een noodzakelijk kwaad. Iets inwendigs en verborgens, dat weliswaar te maken had met voortplanting maar waarnaar men elke uitwendige, zichtbare verwijzing, vermeed. Deze eurotofobie, deze afkeer en angst voor vrouwelijke geslachtsorganen, heeft zich ongemerkt in de psyche van veel mensen genesteld en uit zich, onopgemerkt, al eeuwen lang in onze kunsten. Deze afkeer is zelfs zo geaccepteerd, dat als je de bezoekers in het Uffizi er op wijst dat er daar geen vrouwelijk geslachtsorgaan valt te bekennen, ze je aankijken alsof je pervers bent.

Lees ook: De genitaliën van Biago di Cesena, Lysol vaginale douches, Aura seminalis en De vrouw of de vagina.

In de schatkamers van de Basilica San Marco in Venetië ligt, in een oude vitrine met vergeeld glas, een interessante dolk die wordt aangeduid als pugnale detto “san Pietro”, de Sint Petrus dolk. Op het kaartje staat echter ook dat deze dolk uit de 14e eeuw stamt. Als hij echt afkomstig zou zijn van de apostel Petrus, zou hij eigenlijk veel ouder moeten zijn. Toch geloofde men in 1620, toen deze dolk als reliek in de collectie van de kerk terecht kwam, wel degelijk dat hij oorspronkelijk aan Petrus toebehoorde en dus ook de beruchte dolk was waarmee Petrus, ten tijde van de arrestatie van Jezus, bij Malchus het rechteroor afsneed.

Ander onderzoek beweert echter dat Petrus hiervoor geen mes maar een zwaard gebruikte en dat dit zwaard momenteel in het Poznań Archdiocesan museum in Polen wordt bewaard. Dit zwaard zou door Josef van Arimathea naar Engeland zijn gebracht, waar het jarenlang in de Glastonbury Abbey zou zijn bewaard tot de abt het aan Sint Joris gaf. Uiteindelijk zou het in 968 in Poznań terecht zijn gekomen en werd het daar in 1699 aan apostel Petrus toegeschreven. Sinds 1845 geloofde men in Italië dan ook niet meer dat het mes in de San Marco oorspronkelijk van Petrus was en verplaatste men het mes van de heilige relieken naar de schatkamer. Hiermee verloor het mes voor de kathedraal en de kerk natuurlijk wel veel van zijn waarde. Beroemde relieken hielden de kerkgang op niveau en waren toen erg belangrijk voor een stad.

Er waren echter nog andere heiligen met de naam Petrus, zoals Petrus van Verona, waar men dit mes aan kon toeschrijven. Deze 13e -eeuwse katholieke priester was één van de snelst gecanoniseerde heiligen uit de geschiedenis (binnen één jaar na zijn dood) en wordt traditioneel afgebeeld met een groot hakmes in zijn hoofd en een dolk in zijn borst. Er zijn dus mensen die graag geloven dat dit mooie mes aan hem toebehoorde, want op die manier bezit de kerk nog steeds een zeer waardevol reliek. Echter zou dit mes dan nog steeds ver na de dood van deze heilige (1206-1251) zijn gemaakt, wat op zich natuurlijk ook weer een mooi wonder zou kunnen zijn.

Vanwege de vorm van de dolk, de sculptuur in het lemmet met de gesegmenteerde zonneschijf en het oorspronkelijk met goud en zilver ingelegde ijzeren handvat, zijn veel specialisten het er over eens dat deze dolk ergens in de 15e eeuw in het Midden-Oosten, zoals in Perzië of Mongolisch India, is gemaakt. Dit mes heeft daarna zijn weg naar Europa gevonden en is hoogstwaarschijnlijk, zoals zoveel vervalste relieken, doorverkocht aan de kerk, welke het dankbaar opnam in de hoop meer gelovigen te kunnen trekken. Maar ondanks dat zelfs de kerk na al die eeuwen het vertrouwen in de authenticiteit van deze dolk een beetje is verloren, blijft het natuurlijk een machtig mooie dolk, en wie weet…