Afgelopen zomer bezochten wij de tentoonstelling van Shaun Tan in het Dunkerskulturhus in Helsinborg, Zweden. Mijn partner en zoon kende zijn werk nog niet maar waren meteen verkocht. Je kon er behalve wat schilderijen en illustraties ook zijn, in 2011 met een Oscar bekroonde, animatiefilm The Lost Thing bekijken en een leeskamer was volledig ingericht in de stijl van zijn werk.

Shaun Tans werk heeft een intimiteit en naïviteit die direct aanspreekt. Het is uiterst origineel en het tekenplezier spat ervan af. Als je zijn werk eenmaal hebt gezien, herken je het daarna meteen. Mijn zoontje was helemaal weg van zijn schilderijen, zoals die waarop een grote poes met een jongetje op de bank tv keek en mijn partner vond zijn potloodillustraties van Eric, het blaadje verreweg het mooist. Zelf kende ik zijn boek The Lost Thing al, de film had ik echter nog nooit gezien en het verbaasde me hoe goed zijn tekeningen naar bewegende beelden waren vertaald. Ook was het fantastisch om te zien hoe gedetailleerd en gelaagd zijn originele illustraties voor dit boek waren.

Het was typisch zo’n tentoonstelling waar je het liefst iets van de muur had gehaald om het mee naar huis te nemen.

Kijk hier voor meer werk van Shaun Tan.

Nu het buiten kouder begint te worden, kun je weer wat vaker roofvogels op paaltjes en lantarenpalen zien zitten. Bij warmer weer zweven ze hoog in de lucht op de thermiek op zoek naar een prooi, maar bij lagere temperaturen gaan ze zo efficiënt mogelijk met hun energie om en blijven ze liever stil zitten.

Lees ook: Cirkelende buizerds in de avondthermiek.

Hoewel veel deskundigen er nog niet zo lang geleden van overtuigd waren dat de beroemdste vagina ter wereld toebehoorde aan Joanna Hiffernan, is men nu van mening dat de, door Gustave Courbet geschilderde, met schaamhaar bedekte vulva van Constance Queniaux is.

Tegenstanders van de Hiffernan hypothese wezen er, blijkt nu terecht, al eerder op dat het zwarte schaamhaar op het schilderij niet overeen kwam met de rode bos krullen die Joanna op haar hoofd droeg. De Franse historicus Claude Schopp heeft verwijzingen in de briefwisseling tussen Alexandre Dumas en George Sand gevonden waaruit nu onomstotelijk zou blijken dat Constance Queniaux model heeft gestaan voor Courbets beroemde schilderij.

Constance was een danseres in de Parijse opera en minnares van Khalil Bey (Halil Sherif Pasha), de Ottomaanse diplomaat die Courbet hoogstwaarschijnlijk ook de opdracht voor het schilderij had gegeven. Oorspronkelijk was dit voor diens privéverzameling bedoeld, maar momenteel hangt het in het Parijse Musée d’Orsay, waar het jaarlijks miljoenen bezoekers trekt.

Lees ook: De vrouw of de vagina.

De belangrijkste basisregel in goede vormgeving is vorm volgt functie. Het gebruik van een voorwerp dient dus in grote mate te bepalen hoe iets er uit ziet. Je kunt voorwerpen verder best nog versieren of opleuken, zolang dat uiteindelijk maar niet ten koste gaat van het gebruik.

Voor de eerste wereldoorlog droegen de Duitse helmen een ornamentale punt in het midden op de helm. Deze stak als een piek op een kerstboom naar boven en moest de vijand imponeren. Deze zogenaamde Pickelhaube (punthelm) stamt uit 1842. Keizer Frederik Willem IV rustte zijn hele leger uit met deze punthelmen, maar het ontwerp zelf is veel ouder. Willem keek dit ontwerp hoogstwaarschijnlijk af van tsaar Nikolaas I, maar helmen met een ornamentale punt, al of niet voorzien met een sierpluim kwam men al tegen bij de Napoleontische cuirassier.

De Duitse Pickelhaube was gemaakt van hard leer met glimmend brons en zilver beslag en deed het prima bij parades en schermutselingen met sabels, hij bleek echter volslagen ongeschikt voor een loopgravenoorlog. Het relatief zachte leer bood simpelweg niet voldoende bescherming tegen granaatscherven en kogels. Maar het belangrijkste minpunt was toch wel de ornamentale punt van glimmend staal. Telkens als de Duitse soldaten hun hoofd boven de loopgraven uit probeerden te steken, werd de vijand op hun positie geattendeerd en omdat de overigens fraaie helm bar weinig bescherming bood, deden de Duitse soldaten dat met een niet gering risico. Ik kan me zo voorstellen dat de geallieerden zich af en toe glimlachend hebben afgevraagd waarom de Duitsers toch van die rare reflectors op hun helm hadden. 

Als antwoord op alle klachten en slachtoffers aan de Duitse kant ontwierp men een vereenvoudigde Pickelhaube uit dun plaatstaal met een afschroefbare punt. In september 1915 kwam de orde dat deze nieuwere helmen aan het front zonder punt gedragen moesten worden. Sinds 1916 verving men geleidelijk de Pickelhaube door de bekende dikkere Stahlhelm. Dit nieuwe ontwerp was weliswaar een stuk minder extravert maar bood wel een veel beter bescherming en verminderde het aantal hoofdwonden onder de Duitse soldaten met 70%.

Lees ook: Diarree en humor en Vikingen.

Deze jonge kwikstaart zat zich op een vroege ochtend, op een takje aan de oever van de Westerplas op Schiermonnikoog, uitvoerig te wassen. Hij wrong zich in allerlei bochten en wist met zijn kleine snaveltje overal bij te komen.