Weblog

David Yarrow: Africa in Antwerpen

Monday, 3 December 2018

david yarrow africa 12-2018Momenteel kun je in Antwerpen bij Leonhard’s Gallery naar het werk van David Yarrow kijken. Yarrow is een van de bekendste en succesvolste fotografen van onze tijd. Zijn bekendste foto uit 2018 heet Africa. Op deze foto komen twee iconen samen. Tim, een van de bekendste en grootste mannetjes olifanten in Kenia en de Kilimanjaro.

 

Als je deze foto op je computerschermpje of tablet ziet, denk je wellicht, ja inderdaad best leuk voor aan de muur. Je moet je dan wel realiseren dat bijna alle prints al zijn uitverkocht en dat ze voor zo’n 125.000 euro over de toonbank gaan, ingelijst, dat dan wel. Toch is deze foto als je hem in het groot (180 x 243cm op barietpapier) ziet, meer dan overweldigend. Net als vrijwel al Yarrow zijn foto’s vult het onderwerp het frame en barst het van de dynamiek. Rechts Tim in diepe grijs en zwarttinten die recht op de camera afrent, met het droge stof voor zijn poten, en links de bewolkte Kilimanjaro in atmosferisch grijs en wit. De negatieve ruimte om Tim, is nagenoeg perfect, waarbij zijn zwiepende staart mooi zijn silhouet doorbreekt. De ongelijke slachttanden pakken net voldoende licht, net als de zijkant van zijn kop en slurf om het krachtige silhouet wat meer ruimte te geven. Alles in de foto werkt mee, het is een perfecte combinatie van dynamiek en sereniteit, uitgevoerd in glorieus zwartwit. En wat mij betreft zijn ambitieuze titel Africa meer dan waard.

 

Nu moet je je wel realiseren dat Tim in het echt een radiozender om zijn nek heeft, deze kun je nu, omdat Yarrow plat op zijn buik op de grond lag, vanwege het lage standpunt net niet zien, ook was hij daar natuurlijk niet alleen, meerdere gidsen en begeleiders waren er om hem te beschermen. Zelfs deze ontmoeting met Tim was niet toevallig, daar had een groep scouts voor gezorgd. Uiteindelijk worden dit soort foto’s al lang niet meer door slechts één man gemaakt. Er is een heel team voor nodig, vind ik dat jammer? Aan de ene kant wel, het haalt iets van de romantiek uit het beeld en het geeft mij het gevoel dat ik, zonder zo’n team en al die voorbereiding een dergelijke foto dus hoogstwaarschijnlijk nooit zal kunnen maken. Aan de andere kant ook juist weer niet, goede fotografie hangt niet van toevalligheden af, het vraagt veel tijd en voorbereiding voordat echt alles in het beeld bij elkaar komt. En dat doet het in deze foto zeer zeker.

 

De tentoonstelling loopt tot 23 december, als je in de gelegenheid bent, ga dan even kijken. Er hangen niet veel werken, maar wat er hangt is ronduit fantastisch en de kans om zo’n iconische foto toch eens te zien zoals hij is bedoeld, perfect afgedrukt op groot formaat, is meer dan de moeite waard.

Pimpelmees (Cyanistes caeruleus)

Monday, 3 December 2018

pimpelmees (Cyanistes caeruleus) 1-2018 8969Het gaat goed met de pimpelmezen in Nederland, ieder jaar neemt het aantal broedparen toe. Deze slimme alerte vogeltjes zijn kleiner dan een koolmees en wegen niet meer dan 12 tot 15 gram. Er gaan dus 7 á 8 koolmezen in een onsje broodbeleg! Omdat ze zo licht en behendig zijn kunnen ze op de aller dunste twijgjes nog naar insecten zoeken, dat doen ze dan ook, springend van tak tot tak, terwijl hun alerte kopje continu alle kanten opdraait. Deze kleine gele tennisballen met hun kobaltblauwe kopje, staart en vleugeltjes  kijken daarbij onder elk blaadje en onder elke tak en zien niets over het hoofd. Met hun korte snaveltje pikken ze zelfs de kleinste insectjes uit een boom.

 

pimpelmees (Cyanistes caeruleus) 3-2018 1524-pimpelmees (Cyanistes caeruleus) 1-2018 8930Lees ook: Roodborstje (Erithacus rubecula), Waarom een Roodborstje geen Oranjeborstje heet, Blauwborstje (Luscinia svecica cyanecula) en Zwartkop (Silvia atricapilla).

Sinterklaasjournaal voor volwassenen

Sunday, 2 December 2018

Ieder jaar, vlak voor Sinterklaas, wijdt het achtuurjournaal een stukje aan internetleveringen. En steeds gaat het over hetzelfde, er is weer meer via internet besteld, de bedrijven kunnen de drukte niet aan, pakketjes komen te laat of zelfs helemaal niet. Best spannend dus voor als die volwassenen.

 

Terwijl alle kinderen trouw naar het sinterklaasjournaal kijken en zich collectief zorgen maken of de stoomboot wel echt in Nederland zal aankomen, kijken alle volwassenen naar het acht uur journaal en maken zich zorgen of alle via internet bestelde pakketjes wel op tijd bij hun worden afgeleverd.

 

Lees ook: Sinterklaas bestaat niet, Sinterklaasletters.

Treasures from the wreck of the Unbelievable

Friday, 30 November 2018

damien hirst 7-2017 0522Damien Hirst zijn laatste tentoonstelling Treasures from the wreck of the Unbelievable is tegelijkertijd een flop en een triomf. De laatste jaren nam de marktwaarde van Damien Hirst steeds meer af en deze laatste tentoonstelling zou daar in één klap verandering in moeten brengen.

 

In 2017 zijn wij in Venetië naar zijn groots opgezette tentoonstelling gaan kijken. De locaties waren werkelijk fantastisch en de werkstukken konden niet mooier worden gepresenteerd. De hele tentoonstelling werdt bij elkaar gehouden door het fictieve verhaal dat alles op de bodem van de zee was gevonden en oorspronkelijk toebehoorde aan de voorheen mythische verzamelaar Amotan.

 

 

 

damien hirst 7-2017 0432damien hirst 7-2017 0444damien hirst 7-2017 0506damien hirst 7-2017 0529Ondanks de begeleidende foto’s en teksten was vanaf het allereerste moment al direct duidelijk dat dit een fictief verhaal was. De met koraal bezette beelden waren zo opzichtig en kunstmatig dat het vaak oogde als een simpele truc. En dat is jammer want als de juxtapositie tussen waarheid en fictie iets minder overduidelijk was weggezet, was het geheel veel sterker geweest. Nu stonden er veel beelden tussen waar schijnbaar willekeurig wat namaakstukken koraal aan waren toegevoegd, enkel en alleen om het binnen de context van de tentoonstelling te laten passen. Tevens was het lastig om een visueel of emotioneel verband tussen de vele (190!) verschillende werken te vinden. Het voelde nu alsof een leger van verschillende kunstenaars carte blanche had gekregen om de ruimtes met de meest verschillende werkstukken te vullen.

 

damien hirst 7-2017 0485damien hirst 7-2017 0495Het leek alsof Hirst vele tientallen miljoenen had uitgegeven aan een tentoonstelling waarvan hij op voorhand wist dat er genoeg kopers voor zouden zijn. Alle werkstukken waren met een ongekend hoog vakmanschap uit de mooiste materialen vervaardigd, maar je kreeg wel de indruk dat de verkoopwaarde belangrijker was dan de artistieke. Of zou dit de ultieme sneer van Hirst zijn naar rijke kunstverzamelaars en speculanten? Zou deze ultra dure en ronduit overdadige uitstalling alleen zijn bedoeld om te bewijzen dat de waarde van kunst tegenwoordig enkel nog wordt bepaald door wat het opbrengt? Het lijkt er namelijk sterk op dat deze hele operatie vooral op winstgevendheid is gebaseerd, al was het alleen al omdat elk werk in drie verschillende uitvoeringen te koop wordt aangeboden. Zo kun je een zogenaamde koraal-editie kopen, welke eruit ziet alsof hij is opgedoken, een gerestaureerde editie én een copy-editie.

 

damien hirst 7-2017 0479damien hirst 7-2017 0483Naar eigen zeggen zou de hele tentoonstelling Hirst zo’n 65 miljoen dollar hebben gekost en heeft het hem al ruim 300 miljoen dollar opgeleverd. Zelf was hij niet zo onder de indruk van de vernietigende recensies, zolang mensen er maar over praten en het niet met elkaar eens zijn, vindt hij het allemaal prima.

 

Toch liep ik als een kind door de tentoonstelling rond, vaak met open mond, waarbij ik van de ene in de andere verbazing viel. Want de hele tentoonstelling was ontegenzeggelijk overweldigend, je zou er een week kunnen doorbrengen en nog steeds niet alles goed hebben kunnen bekijken. Ook zaten er naar mijn mening veel prachtige beelden tussen, die misschien juist buiten deze gemaakte context veel beter op hun waarde zouden zijn geschat. Toen ik de tentoonstelling verliet zat ik tot aan mijn oren toe vol met indrukken. Toch zou ik ,als dat nu nog zou kunnen, de tentoonstelling direct weer bezoeken.

 

Lees ook: Vanitas.

Shaun Tan in Helsinborg

Sunday, 25 November 2018

shaun tan 7-2018 6270Afgelopen zomer bezochten wij de tentoonstelling van Shaun Tan in het Dunkerskulturhus in Helsinborg, Zweden. Mijn partner en zoon kende zijn werk nog niet maar waren meteen verkocht. Je kon er behalve wat schilderijen en illustraties ook zijn, in 2011 met een Oscar bekroonde, animatiefilm The Lost Thing bekijken en een leeskamer was volledig ingericht in de stijl van zijn werk.

 

shaun tan 7-2018 6267shaun tan 7-2018 6276Shaun Tans werk heeft een intimiteit en naïviteit die direct aanspreekt. Het is uiterst origineel en het tekenplezier spat ervan af. Als je zijn werk eenmaal hebt gezien, herken je het daarna meteen. Mijn zoontje was helemaal weg van zijn schilderijen, zoals die waarop een grote poes met een jongetje op de bank tv keek en mijn partner vond zijn potloodillustraties van Eric, het blaadje verreweg het mooist. Zelf kende ik zijn boek The Lost Thing al, de film had ik echter nog nooit gezien en het verbaasde me hoe goed zijn tekeningen naar bewegende beelden waren vertaald. Ook was het fantastisch om te zien hoe gedetailleerd en gelaagd zijn originele illustraties voor dit boek waren.

 

shaun tan 7-2018 6332shaun tan 7-2018 6274Het was typisch zo’n tentoonstelling waar je het liefst iets van de muur had gehaald om het mee naar huis te nemen.

 

Kijk hier voor meer werk van Shaun Tan.

Luie buizerds (Buteo buteo)

Sunday, 18 November 2018

buizerd (Buteo buteo)11-2016 3324Nu het buiten kouder begint te worden, kun je weer wat vaker roofvogels op paaltjes en lantarenpalen zien zitten. Bij warmer weer zweven ze hoog in de lucht op de thermiek op zoek naar een prooi, maar bij lagere temperaturen gaan ze zo efficiënt mogelijk met hun energie om en blijven ze liever stil zitten.

 

buizerd (Buteo buteo)11-2016 3340buizerd (Buteo buteo)11-2016 3342Lees ook: Cirkelende buizerds in de avondthermiek.

 

 

Het schaamhaar van L’Origine du Monde

Sunday, 18 November 2018

Constance Queniaux par Nadar 1861Hoewel veel deskundigen er nog niet zo lang geleden van overtuigd waren dat de beroemdste vagina ter wereld toebehoorde aan Joanna Hiffernan, is men nu van mening dat de, door Gustave Courbet geschilderde, met schaamhaar bedekte vulva van Constance Queniaux is.

 

Tegenstanders van de Hiffernan hypothese wezen er, blijkt nu terecht, al eerder op dat het zwarte schaamhaar op het schilderij niet overeen kwam met de rode bos krullen die Joanna op haar hoofd droeg. De Franse historicus Claude Schopp heeft verwijzingen in de briefwisseling tussen Alexandre Dumas en George Sand gevonden waaruit nu onomstotelijk zou blijken dat Constance Queniaux model heeft gestaan voor Courbets beroemde schilderij.

 

Constance was een danseres in de Parijse opera en minnares van Khalil Bey (Halil Sherif Pasha), de Ottomaanse diplomaat die Courbet hoogstwaarschijnlijk ook de opdracht voor het schilderij had gegeven. Oorspronkelijk was dit voor diens privéverzameling bedoeld, maar momenteel hangt het in het Parijse Musée d’Orsay, waar het jaarlijks miljoenen bezoekers trekt.

 

Lees ook: De vrouw of de vagina.

Pickelhauben in de loopgraven

Wednesday, 14 November 2018

pickelhaubeDe belangrijkste basisregel in goede vormgeving is vorm volgt functie. Het gebruik van een voorwerp dient dus in grote mate te bepalen hoe iets er uit ziet. Je kunt voorwerpen verder best nog versieren of opleuken, zolang dat uiteindelijk maar niet ten koste gaat van het gebruik.

 

Voor de eerste wereldoorlog droegen de Duitse helmen een ornamentale punt in het midden op de helm. Deze stak als een piek op een kerstboom naar boven en moest de vijand imponeren. Deze zogenaamde Pickelhaube (punthelm) stamt uit 1842. Keizer Frederik Willem IV rustte zijn hele leger uit met deze punthelmen, maar het ontwerp zelf is veel ouder. Willem keek dit ontwerp hoogstwaarschijnlijk af van tsaar Nikolaas I, maar helmen met een ornamentale punt, al of niet voorzien met een sierpluim kwam men al tegen bij de Napoleontische cuirassier.

 

De Duitse Pickelhaube was gemaakt van hard leer met glimmend brons en zilver beslag en deed het prima bij parades en schermutselingen met sabels, hij bleek echter volslagen ongeschikt voor een loopgravenoorlog. Het relatief zachte leer bood simpelweg niet voldoende bescherming tegen granaatscherven en kogels. Maar het belangrijkste minpunt was toch wel de ornamentale punt van glimmend staal. Telkens als de Duitse soldaten hun hoofd boven de loopgraven uit probeerden te steken, werd de vijand op hun positie geattendeerd en omdat de overigens fraaie helm bar weinig bescherming bood, deden de Duitse soldaten dat met een niet gering risico. Ik kan me zo voorstellen dat de geallieerden zich af en toe glimlachend hebben afgevraagd waarom de Duitsers toch van die rare reflectors op hun helm hadden. 

  

Als antwoord op alle klachten en slachtoffers aan de Duitse kant ontwierp men een vereenvoudigde Pickelhaube uit dun plaatstaal met een afschroefbare punt. In september 1915 kwam de orde dat deze nieuwere helmen aan het front zonder punt gedragen moesten worden. Sinds 1916 verving men geleidelijk de Pickelhaube door de bekende dikkere Stahlhelm. Dit nieuwe ontwerp was weliswaar een stuk minder extravert maar bood wel een veel beter bescherming en verminderde het aantal hoofdwonden onder de Duitse soldaten met 70%.

 

Lees ook: Diarree en humor en Vikingen.

Flexibele kwikstaart (Motacilla alba)

Monday, 12 November 2018

witte kwikstaart (motacilla alba) 4-2017 9055Deze jonge kwikstaart zat zich op een vroege ochtend, op een takje aan de oever van de Westerplas op Schiermonnikoog, uitvoerig te wassen. Hij wrong zich in allerlei bochten en wist met zijn kleine snaveltje overal bij te komen.

witte kwikstaart (motacilla alba) 4-2017 9016witte kwikstaart (motacilla alba) 4-2017 9042witte kwikstaart (motacilla alba) 4-2017 9030witte kwikstaart (motacilla alba) 4-2017 9059

Dode gans

Monday, 12 November 2018

dode gans 3-2016 7751Deze gans lag bij een vijver naast de kant van de weg, hij was aangereden. Waarschijnlijk had de bestuurder haast en hem doodgereden terwijl de gans overstak.