Als mens beschermen we ons zelf vaak door ons voor te houden dat verschrikkelijke dingen alleen anderen overkomen. Maar uiteindelijk krijgt elke hypochonder en elke pessimist eens gelijk, niemand wordt gespaard.

Leed van anderen voel je het sterkst als ze je na staan of als hun situatie op die van jou lijkt. Dat is de reden dat men vaak meer meeleeft met de buurvrouw die haar kat kwijt is dan met dat volk dat aan de andere kant van de wereld wordt uitgemoord. Leed is als vuur, hoe dichter bij, hoe meer je de hitte voelt.

Men zegt wel eens dat iemand niet zo maar dood gaat, maar toch is een vriend van mij ooit zo overleden. Op vakantie ging hij, zonder aanwijsbare reden, dood. Hij was samen met zijn zwangere vriendin voor het laatst met zijn tweeën en voor het eerst een beetje met zijn drieën een weekje gaan kamperen. Het ondenkbare gebeurde.

Afgelopen week ging een collega van mij samen met zijn vrouw en achtjarige zoontje een weekje naar Turkije. Ze kwamen met zijn tweeën terug. Hun zoontje was van een balkon gevallen en kwam op zijn hoofd terecht, dood.

Binnenkort ga ik met mijn partner en mijn negenjarige zoontje op vakantie, en net als mijn collega en vriend vertel ik mezelf dat verschrikkelijke dingen alleen anderen overkomen.

De Rietkruisspin(larinioides cornutus) komt vooral in vochtige open terreinen voor. Je ziet ze het vaakst langs oevers van stil en stromend water. Ze maken een web met relatief weinig spaken tussen gras, hoge kruiden of riet. Overdag zit de spin in haar dicht geweven schuilhoek naast het web. Deze schuilplaats is ballonvormig en vaak bedekt met planten of prooiresten. Via een signaaldraad die vanaf het web naar de opening aan de onderkant van deze schuilplaats loopt houdt ze haar web in de gaten. Vroeger werden deze spinnen in het Araneus geslacht ondergebracht maar ze verschillen hiervan door de structuur van hun epigyne (vrouwelijke geslachtsopening) en de bulbus, het mannelijke geslachtsorgaan.

Het Nederlands kent woorden voor alle mogelijke gradaties van neerslag. Zo kan het miezeren, plenzen, gieten of hozen. Maar om aan te geven of iets goed of fout is hebben we maar twee woorden. We moeten uit de bijwoorden of de context bepalen in hoeverre een fout ook echt fout is en of iets goeds ook echt goed is. We kennen geen woorden voor iets dat fout is maar geen serieuze consequenties heeft of voor iets dat goed is maar slechts in geringe mate. Zo genuanceerd als onze taal kan zijn als het gaat om neerslag is ze zwart-wit als het gaat om goed of fout.

Met dank aan Nemo.

Als fervent tegenstander van specialisatie mag ik graag voorbeelden geven van kunstenaars en wetenschappers die zich aan de banden en beperkingen van hun studie of vakgebied wisten te ontwringen. Hun visie en prestaties groeiden met elke verbreding van hun werkveld. Naarmate zij breder keken werden ze een trechter waar de hele wereld in verdween en waarmee zij een unieke en eigen werkelijkheid wisten de distilleren.

Een mooi voorbeeld van iemand die zijn schreden van een pad afkeerde en er uiteindelijk beter door werd is Zbigniew Preisner. Preisner studeerde kunstgeschiedenis en filosofie aan de universiteit van Krakau. Tijdens zijn jeugd volgde hij gitaar- en pianolessen, maar zonder de bedoeling om ooit componist te worden. Op zijn 22ste begon hij echter toch muziek te componeren voor het bekende Krakow cabaret Piwnica Pod Baranami. Nog geen twee jaar later werkte hij voor de Poolse televisie- en filmindustrie. Preisner werd bekend als huiscomponist van de Poolse regisseur Krzysztof Kieslowski. Hun samenwerking heeft een aantal prachtige films voortgebracht welke zonder één van hen nooit zo sterk was geworden. In La double vie de Véronique en het fantastische Dekalog is Preisners score minstens zo belangrijk voor de impact van de film als Kieslowski’s regie. Enkele scores werden uitgebracht onder de naam Van den Budenmayer, een fictieve Nederlandse componist, maar ook deze muziek werd gecomponeerd door Preisner.

Klik hier voor een muziekfragment uit Requim for my Friend. Het is opgedragen aan zijn vriend, Krzysztof Kieslowski die tijdens de opnames ervan overleed.

De vakanties komen er weer aan, een tijd van universele stress en frustraties. De meest gestelde vraag, vlak voor het aanbreken van deze heuglijke dagen, is altijd: “wat ga jij op vakantie doen”? Wat ze eigenlijk willen weten is hoe jij je zuurverdiende vakantie gaat besteden. Want blijkbaar is vrije tijd iets dat uitgegeven moet worden. Op zichzelf heeft het geen waarde. Net zoals een briefje van tien pas geconsumeerd kan worden als hij is omgewisseld voor bier en chips, krijgt vrije tijd pas waarde als je er iets mee doet. Zo wordt tijd, die je juist zou moeten gebruiken voor rust, ver-economiseert tot valuta en gaat het bij vakanties niet meer om het plezier maar om de investering.

Lees ook: tijdsperceptie.