klik hier voor meer foto's

Deze panoramische mozaïekfoto is samengesteld uit foto’s die de Mars Exploration Rover Spirit op 19 mei 2005 van een zonsondergang op Mars maakte. De foto werd om 18.06 genomen, de zon staat op het punt om achter de rand van de Gusev-krater te verdwijnen. Omdat er in de Martiaanse “atmosfeer” op veel grotere hoogtes stofdeeltjes voorkomen duurt de Martiaanse schemering langer dan op Aarde.

Strikt gesproken zou je kunnen stellen dat dit één van de duurste foto’s ter wereld is. Maar deze ene foto rechtvaardigt voor mij het gehele budget van Nasa’s ruimte programma.

Planet Terror is een overduidelijk “over the top” filmspoof uit 2007 met overdreven grafisch geweld, intentioneel slechte dialogen en een bedoeld absurde verhaallijn. Het geheel levert een uitermate vermakelijke film op die op IMDB terecht 7,5 ster krijgt. De schrijver en regisseur van deze film, Robert Rodriguez, wist extreem gewelddadige scènes op een effectieve en komische manier in zijn film te verwerken.

Rambo 4 uit 2008 krijgt op IMDB 7,2 ster. Het is Sylvester Stallone, die niet alleen in zijn eigen film speelde maar hem ook schreef en regisseerde, niet gelukt om de kwaliteit van Rambo 1 ook maar enigszins te benaderen. Misschien had Rodriguez aan Stallone moeten uitleggen hoe hij het grafische geweld in Planet Terror had verwerkt en het hierin tot stijlelement wist te verheffen. Want het overdreven geweld in Rambo 4 dient geen enkel doel, het is ronduit ziekmakend.

Alle elementen die in een film worden verwerkt horen ten dienste van het verhaal te staan. Of geweld nu komisch, grafisch of afschrikwekkend bedoeld is, de visualisatie moet in de pas lopen met de presentatie. Zo wisten de Wachowski broertjes in de prachtige film Bound het geweld een gestileerde grafische schoonheid mee te geven en gebruikt Rodriguez het geweld in Planet Terror als komisch en historisch stijlelement. Hun scenes sluiten naadloos aan bij de verhaaltrent van de film. Stallone blijkt echter niet in staat om de juiste toon bij het verhaal te hanteren en het is hierdoor nog een hele opgave om zonder misselijk te worden Rambo 4 uit te kijken.

Het lijkt er sterk op dat een groot gedeelte van de westerse wereld aan een collectief ziektebeeld lijdt. Stress is normaal geworden. Was het vroeger nog iets voor managers, die aan stress leden omdat noch zijzelf noch niemand anders precies wisten wat zij deden, nu is er ook stress voor de man met de pet. En niet alleen meer op het werk, ook thuis, tijdens de vakantie, in de auto of zelfs in de rij bij de bakker gedragen mensen zich alsof ze er last van hebben. Op het werk wordt stress tegenwoordig zelfs verwacht. Als je er daar niet uitziet alsof je onder grote werkdruk gebukt gaat denkt men dat je het werk niet serieus neemt.

Waar zou dit toch door komen? Ik verdenk de managers van deze wereld ervan, zij waren het ten slotte die als eerste deze symptomen ten toon spreidden. En waarom waren en zijn managers zo gestrest? Door targets. Targets die aangeven wat en hoeveel iemand zou moeten doen. Bij veel bedrijven bestaat er nu een heel middenkader dat niets anders doet dan anderen vertellen wat zij moeten doen. Deze mensen stellen de targets op die anderen moeten halen. Maar veel van deze targets zijn dusdanig hoog geworden dat ze elke realiteitszin ontberen en ronduit beledigend zijn. Zoals alles zijn zelfs deze targets aan inflatie onderhevig en worden zij dus ook nog continu opgeschroefd wat natuurlijk tot nog meer stress leidt. Vandaag de dag heeft vrijwel iedereen targets, de bakker, de buschauffeur en zelfs de huisvrouw die vindt dat ze op één dag niet alleen de vloer in de was moet zetten maar ook de gordijnen moet kunnen wassen. We gaan als mens en samenleving langzaam kapot aan het feit dat we te allen tijde efficiënt en productief met onze tijd willen omgaan. We lijden aan collectieve stress en we doen er allemaal aan mee. Door al deze targets staan we continu op onze tenen. Maar wie op zijn tenen staat, staat niet lang.

Mensen kunnen tijd niet direct waarnemen, het is niet iets wat je kunt zien, horen, voelen of ruiken. We meten tijd af aan verandering. We plaatsen gebeurtenissen in een temporale context. Het één komt na het ander. Iets duurt kort of lang. Menselijke tijdsperceptie is altijd subjectief, wij hebben geen gekalibreerd orgaan waar we het verlopen van tijd mee kunnen meten. We weten zelfs nog steeds niet goed waar en hoe onze perceptie van tijd ontstaat.

Nu is algemeen bekend dat de subjectieve tijdsperceptie van oudere mensen duidelijk verschilt van die van jongeren. Voor ouderen lijkt de tijd steeds sneller te gaan. Dit wordt vaak toegeschreven aan hun biologische klok. Naarmate deze bij ouderen steeds langzamer gaat draaien lijkt de tijd sneller te gaan. Het is volgens mij echter vooral een zaak van geheugen en gebeurtenissen. Naarmate er meer gebeurtenissen tussen een bepaalde tijdsspanne liggen lijkt de tijdsspanne langer te duren. Dit fenomeen kom je vaak tijdens vakanties tegen. Een nieuwe stad, een nieuwe bakker, een vreemd terrasje en een halve dag in je vakantie voelt het alsof je al dagen weg bent. Het is onmiskenbaar dat jongeren een drukker leven hebben dan de meeste ouderen. Zij ervaren meer (nieuwe) gebeurtenissen dan ouderen, de tijd lijkt voor hen dus ook langzamer te verlopen. Daarbij komt nog dat een jaar voor iemand die er tien heeft geleefd een langere periode in verhouding tot zijn bestaanstijd is dan een jaar voor een tachtig jarige. Ook dit zal er voor zorgen dat een tijdsspanne in relatie tot het leven van een oudere korter lijkt. Als laatste heeft tijdsperceptie natuurlijk te maken met ons geheugen. Het geheugen van oudere mensen wordt steeds slechter en de consequentie is dat zij nieuwe gebeurtenissen steeds moeilijker opslaan. Oudere gebeurtenissen die zijn opgeslagen toen hun geheugen nog goed was worden hierdoor vaak makkelijker opgeroepen. Dit zorgt ervoor dat een oudere een gebeurtenis uit diens jeugd soms levendiger kan herbeleven dan een gebeurtenis die slechts een dag eerder is voorgevallen. Oudere gebeurtenissen lijken hierdoor dichterbij te staan en de tijdsspanne ertussen lijkt dus navenant korter.

Mijn Oma kon tegen het einde van haar leven zeer geanimeerd praten over haar jeugd. Toen op een avond mijn beide overgrootmoeders bij elkaar kwamen wisten ze zich gebeurtenissen en liedjes te herinneren van ver terug uit hun jeugd. Geen van hen wist echter nog wie er de dag daarvoor bij hun op visite was geweest.

lees ook travels with my aunt