Weblog

Het gevaar van een goed idee

Friday, 22 June 2012

Binnen een sociaal functionerende groep zijn er veel valkuilen die een efficiënt en prettig samenwerken kunnen belemmeren. Dat onverschilligheid binnen een groep tot miscommunicatie en frustratie kan leiden zal iedereen zich wel kunnen voorstellen. Er is echter ook een valkuil die juist voortkomt vanuit betrokkenheid. Deze is misschien zelfs nog gevaarlijker. In de psychologie staat deze valkuil als de Abilene-paradox bekend.

 

Stel: er wordt binnen een bepaalde groep geopperd dat het wellicht verstandig is om met een andere groep te gaan samenwerken, (denk aan een school, een land, een sportvereniging of een bejaardensoos) dan kun zou je van elkaars sterke punten kunnen leren en samen sterker staan. Een goed idee, waar iedereen het mee eens is, want niemand durft tegen samenwerking te zijn. Er wordt dus een werkgroep in het leven geroepen, deze stelt een plan van aanpak op. Ze komen met voorstellen, projecten en suggesties. Er komt een nieuwsbrief een adviseur en een commissie. Geld wordt uitgegeven, stappen worden genomen, pionnen verschoven. Naarmate dit proces op gang komt wordt het steeds moeilijker om te stoppen.

 

Stel: eigenlijk zag niemand iets in het oorspronkelijke idee maar durfde er niets tegenin te brengen, wie is er tenslotte tegen samenwerking? Uiteindelijk wordt er veel geld en tijd geïnvesteerd in een idee waar niemand zin in had. De uitkomst zal dan ook onvermijdelijk zijn dat dit goede idee meer kwaad dan goed zal doen. Omdat niemand zich tegen de groep durfde uit te spreken is er iets in beweging gezet dat niet meer zonder grote schade stopgezet kan worden.

 

Denk nu niet dat dit een fictief scenario is, er zijn meer zaken om deze reden vastgelopen dan iedereen zal willen toegeven. Een goed idee kan heel wat gevaarlijker zijn dan een slecht idee.

Muisspin (Drassodes cupreus)

Tuesday, 19 June 2012

muisspin (drassodes cupreus) 5-2012 8488muisspin (drassodes cupreus) 5-2012 8778

 

 

 

 

 

 

 

Deze muisspin (drassodes cupreus) lijkt sterk op de zakspinnen van het geslacht Clubiona, maar is aan zijn smalle cilindrische spintepels te herkennen als een echte muisspin. Deze spintepels zijn zeer beweeglijk, bijna als vingers, en worden gebruikt om snel een band om de poten van een prooi te spinnen. De muisspin houdt zich overdag meestal verborgen in zijn cel waarin hij door de dunne wand goed zichtbaar is. ’s Nachts sluipt hij met zijn als voelers voor zich uitgestrekte voorpoten, over de grond en over lage vegetatie rond. Als hij op een kleine prooi stuit doodt hij deze razendsnel met een gifbeet. Als hij echter een grotere prooi treft, zoals een andere grote spin, dan loopt hij deze met grote snelheid zijdelings voorbij en trekt daarbij een brede spinselband achter zich aan. Met beide uiteinden daarvan bindt hij de spin aan de grond, draait zich achter de spin en springt hem op de rug om hem de dodelijke gifbeet te geven. Middels deze tactiek lukt het hem om fors grotere spinnen zoals de Kaardespinnen te overweldigen.

Hallucinatie

Sunday, 17 June 2012

Een poos geleden heb ik een nare ervaring gehad. ’s Nachts werd ik wakker met een raar beeld voor ogen. Eerst dacht ik dat ik nog sliep en droomde. Ik had het benauwd, voelde pijn op mijn borst en kon me moeilijk oriënteren. In mijn slaapzak had ik me zo gedraaid dat mijn armen onder mijn borst klem lagen en ze waren koud en pijnlijk.

 

Met mijn ogen dicht zag ik overal om me heen vleeskleurige spaghettislierten die in groepen naast elkaar bewogen en elkaar af en toe kruisten. Op elk kruispunt kwam er een knoop met een gezicht naar voren dat me even aankeek en daarna weer naar achteren tussen de slierten verdween. Continu waren er meerdere van deze knopen die me aankeken, verdwenen en ergens anders weer naar voren kwamen. Omdat ik ervan overtuigd was dat ik droomde ging ik rechtop zitten en deed mijn ogen open. Iets dat ik normaal gesproken, als ik me realiseer dat ik droom, ook kan. Maar het beeld verdween niet. Er achter kon ik zwak de donkere kamer onderscheiden maar hoe ik ook keek of knipperde de sliertgezichten bleven me aanstaren.

 

Benauwd en nu ook enigszins angstig vroeg ik aan mijn partner of ik nog sliep, zij deed het licht voor me aan en zei dat ik wakker was. Het beeld verdween echter niet. Ik bleef duizelig en kon haar niet goed zien. Door de vleesslierten heen zag ik haar vaag bewegen en hoorde ik haar praten. Telkens als ik mijn ogen bewoog, bewoog het beeld mee, alsof het achter mijn ogen bestond en niet ervoor. Ik kon er niet in rondkijken. Het bleef exact op hetzelfde punt. Waar ik ook heen keek, de slierten bleven waar ze waren en van voren naar achter en over elkaar heen golven. Het duurde lange minuten voor het beeld van de kamer duidelijker dan de slierten werd en nog langer tot ik ze helemaal niet meer zag.

 

Ik heb geen flauw idee waar dit rare beeld vandaan kwam. Iemand heeft gesuggereerd dat het door zuurstofgebrek werd veroorzaakt. Dat zou in elk geval wel de benauwdheid en pijn op mijn borst verklaren. Het was een verontrustend beeld waar ik nog regelmatig aan terug moet denken.

 

Lees ook: Nachtmerrie en Twijfels in het donker.

Broeikasspin (Achaearanea tepidariorum)

Saturday, 16 June 2012

broeikasspin (achaearanea tepidariorum) 5-2012 8533De Broeikasspin (achaearanea tepidariorum) komt oorspronkelijk uit de tropen. Het is een vrij grote kogelspin (3,5-7mm) die grote wijdmazige web tapijten weeft. Van daaruit lopen verscheidene vangdraden naar beneden die alleen aan het onderste deel kleefdruppels hebben. Ze maken grijsbruine peervormige ei cocons die ze aan de rand van het web bevestigen. Als een oorspronkelijke tropensoort zijn ze warmte minnend en kom je ze hier vrijwel uitsluitend in verwarmde gebouwen zoals opslagloodsen en kassen tegen, vandaar de Nederlandse naam. Het is een soort die zich de laatste jaren in West-Europa flink heeft verspreidt en ze zijn lokaal zeer algemeen geworden.

Waterleliemot (Nymphula nymphaeata)

Saturday, 16 June 2012

waterleliemot (nymphula of elophila  nymphaeata) 6-2012 8830De waterleliemot (nymphula of elophila nymphaeata) is één van de weinige waterbewonende vlinders. De rups leeft in stilstaand water in een klein kokertje dat hij uit twee elliptische bladstukjes heeft gemaakt. De volwassen vlinder tref je dus ook meestal in de buurt van water aan. Ovale gaten in de bladeren van Gele plomp en Fonteinkruid verraden de aanwezigheid van de rupsen van deze vlinder.

Schimmeldood

Friday, 15 June 2012

beschimmelde strontvlieg 6-2012 8837beschimmelde strontvlieg 6-2012 8844beschimmelde strontvlieg 6-2012 8845beschimmelde strontvlieg 6-2012 8624

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Veel insecten vallen ten prooi aan een schimmel. Deze schimmel zorgt niet alleen voor hun dood maar verandert ook hun gedrag. Een geïnfecteerd insect kruipt naar een hoog punt in de vegetatie en klemt zich daar, alvorens hij sterft, vast. De schimmel zorgt er op deze manier voor dat hij, als hij door het lichaam van zijn prooi naar buiten breekt, zijn sporen over zo’n groot mogelijk gebied kan verspreiden. In de Brand kwam ik meerdere strontvliegen tegen die door een dergelijke schimmel waren geïnfecteerd.

 

Lees ook: Cordyceps.

Setebos

Thursday, 14 June 2012

Setebos 5-2012 8791Setebos was de god van Sycorax, de verbannen heks uit Shakespeare’s toneelstuk “The Tempest”. Sycorax werd als heks verbannen naar een eiland, waar zij haar zoon Caliban baarde. Caliban werd door haar opgevoed om Setebos te aanbidden. Sycorax wordt weliswaar in het toneelstuk genoemd maar treedt niet zelf ten toneel.

 

Oorspronkelijk was Setebos de god van de Patagoniërs. Patagonië werd in 1520 door Magellaan ontdekt. Een medereiziger van hem, Antonio Pigafetta, heeft deze reis beschreven. Dit verslag is later in het Engels vertaald en werd in 1555 in Richard Eden’s “Decades of the New world” gepubliceerd. Dit verslag verhaalt hoe de bemanning voor reparaties aan wal ging en op het strand van een nieuw land een reus aantrof. Magellaan noemde deze reus Patagon (grote voet) en het land Patagonië. De matrozen wisten twee reuzen te vangen en namen deze op hun schip mee om ze voor geld in Europa te kunnen tentoonstellen. Beide Patagoniërs stierven echter al tijdens de reis. Vermoed wordt dat één van hen model heeft gestaan voor Shakespeare’s Caliban.

 

In Pigafetta’s verslag wordt Setebos vermeld:

“Als één Patagoniër sterft, verschijnen er aan hem tien tot twaalf beschilderde demonen, die vreugdevol om zijn lijk heen dansen. Eén van deze demonen is veel groter dan de anderen, hem noemen ze Setebos. Een reus vertelde ons hoe hij in visioenen had gezien dat deze demonen horens op hun hoofd droegen”.

 

Setebos wordt tweemaal in “The Tempest” vermeld:

 

Act 1, Scene 2

No, pray thee!

I must obey: his art is of such power,

It would control my dam’s god, Setebos,

And make a vassal of him.

 

Act 5, Scene 1

O Setebos, these be brave spirits indeed!

How fine my master is! I am afraid

He will chastise me.

 

Klik hier voor meer foto's van Setebos.

Ballerina

Thursday, 7 June 2012

paardebloem 6-2012 8667

Lusus Naturae

Thursday, 7 June 2012

freak_showIn de Middeleeuwen gebruikte men de term Lusus Naturae om alles te beschrijven wat men niet kon classificeren. Deze term, “speling der natuur”, gebruikte men voor vreemd gevormde stenen, planten, dieren en mensen. Iedereen met een afwijking in vorm of formaat werd als freak (of nature) bestempeld.

 

Men dacht toen nog dat de natuur een actieve en bewuste kracht was, begiftigd met een eigen gevoel voor humor. Een Lusus Naturae was een blijk van deze humor. Niet te classificeren voorwerpen werden driftig verzameld en in musea en kabinetten tentoongesteld.

 

Tegen het einde van de 17e eeuw veranderde het beeld dat men van de natuur had en raakte de term Lusus Naturae in ongebruik. De term freak, voor alles dat afweek, bleef echter bestaan. Naarmate men steeds minder in een niet classificeerbare natuur geloofde, werd alles onderhavig aan regels en verloor de natuur haar humor. De curiositeiten werden samen met de freaks van de musea naar de circussen verbannen.

 

Toen het moment kwam dat men de benaming freaks niet meer politiek verantwoord vond, belegde men een vergadering in het Barnum en Bailey-circus. Op 6 januari 1898 ging men onder voorzitterschap van Sol Stone, de Menselijke Telmachine, op zoek naar een acceptabel eufemisme voor het woord freak. Voorstellen als rariteit en fenomeen werden afgewezen tot het uiteindelijk de bisschop van Winchester was die met het voorstel kwam om freaks voortaan maar gewoon prodigies (wonderkinderen) te noemen. Het woord is nooit aangeslagen.

Kleine mensen in de film

Wednesday, 6 June 2012

Vroeger noemde ze iemand met een groeistoornis een freak, later werden ze lilliputter, pygmee of dwerg genoemd, nu noemt men ze veelal "kleine mensen". Goede baankansen lagen voor deze kleine mensen niet voor het oprapen en veel van hen kwamen in de side-shows en circussen van deze wereld terecht. Hier kon het publiek zich voor een paar centen ongegeneerd aan hen vergapen. Toen een dergelijk vermaak als mensonterend werd bestempeld kwamen veel van hen in de filmbusiness terecht, hier werden ze van freak tot Umpa-lumpa gepromoveerd. Serieuze rollen bleven echter buiten hun bereik.

 

Freaks-Movie-PosterIn Tod Brownings film Freaks, uit 1932, was een belangrijke rol weggelegd voor Harry Earles, een circus dwerg die door een schone blonde in de luren wordt gelegd. Verblind als hij is door de ongewone aandacht ziet hij niet dat ze hem probeert op te lichten. Hij en zijn circusgenoten nemen op gepaste wijze wraak. Hoewel Harry Earles zijn rol erg belangrijke is, komt zijn naam niet op de posters voor, deze bleef gereserveerd voor “normale” acteurs.

 

 

tyrion_lannister_rolling_stoneDe bekendste kleine acteurs waren lange tijd diegene die een robot of sprookjesfiguur mochten speelden. Tot HBO Game of Thrones uitbracht. Hierin is een grote rol weggelegd voor Peter Dinklage. Deze kleine acteur is een grote hit als Tyrion Lannister. Hij speelt geen sprookjesfiguur maar een klein mens die door omstandigheden wordt gedwongen om boven zichzelf uit te stijgen. Game of Thrones is een enorm succes en heeft zowel een Emmy als Golden Globe gewonnen. Voor velen is Peter Dinklage het kloppend hart van de serie. Hij is in mei 2012 voor zijn acteerprestatie geëerd met een plaats op de omslag van Rolling Stone. Een eer die vergeten kleine acteurs als Harry Earles nooit hebben mogen proeven.