De beroemde bibliotheek van het Teylers Museum stamt uit 1826. Zij heeft een enorme collectie boeken en tijdschriften die veelal over natuurhistorie gaan en overwegend uit de 18e en 19e eeuw stammen. Deze bibliotheek begint op de rondgang boven de ovale zaal, die rondom vol staat met bruine boekenkasten gevuld met waardevolle werken achter gaas. Via een klein halletje kan men van daar naar de leeszaal, waar in het midden een enorme massieve leestafel staat en naar de zogenaamde opkamer, verreweg de mooiste kamer van de bibliotheek. Deze opkamer bestaat uit twee verdiepingen waarvan de bovenste een balustrade heeft. De zaal is ommuurd door boekenkasten en enkele hoge, haaks geplaatste kasten delen de vloer in alkoven op. Ook hier staat in het midden een grote leestafel en het spaarzame licht komt van een groot bovenlicht in het plafond en enkele ouderwetse gloeilampen. 

Samen met een vriend (mijn oudste én nieuwste) had ik een rondleiding geboekt. We hadden vooraf geverifieerd dat we mochten fotograferen en dat was, mits zonder flits, geen probleem. De gids was buitengewoon goed geïnformeerd en wist het verhaal van de bibliotheek op een leuke manier met veel anekdotes te vertellen. Als groot liefhebber van natuurhistorische boeken en illustraties had ik stiekem gehoopt een glimp te kunnen opvangen van hun complete Audubon. Teylers heeft een eerste druk op dubbel-olifant formaat van Audubon's Birds of America, een prachtige collectie van 435 handgekleurde gravures op ware grootte, maar deze halen ze begrijpelijkerwijze zelden uit de kluis.

Toch was ik alles behalve teleurgesteld, er werden genoeg interessante boeken getoond en de ruimtes zelf waren betoverend. Teylers is natuurlijk één grote tijdmachine, maar de opkamer is echt iets bijzonders. In deze kamer proef je de tijd en de waarde van alle werken die er zijn opgeslagen. Door het matte glas van het oude daklicht sijpelt er diffuus licht naar beneden terwijl enkele gloeilampen de zachte schaduwen in de alkoven verdrijven. Je waant je in een oud Schots kasteel of een kamer van Hogwarts. Ik was het liefst de hele dag gebleven om wat boeken uit een kast te halen en daar in zo'n alkoof aan een tafeltje te bekijken, maar zo'n rondleiding is stipt en tijdsgebonden. De opkamer wordt net als de rest van de bibliotheek meticuleus schoongehouden, Teylers heeft er een speciale schoonmaker voor in dienst die zich hier exclusief mee bezig houdt. In de opkamer staat ook nog een speciale vitrine met spullen van Boudewijn Büch, met onder andere een model van een dodo en Darwin's Beagle, als eerbetoon aan de schrijver die zo graag in deze bibliotheek kwam.

Klik hier voor meer foto's van de bibliotheek en andere kamers van Teylers.

Klik hier voor meer foto's van natuurhistorische musea in Europa.