Ineens lag dit dode kuikentje midden in de tuin op het pad, nergens in de buurt een boom of dakgoot waar hij uitgevallen kan zijn, alsof hij letterlijk uit de lucht is komen vallen. Hij lag er precies zo bij als de hond van mijn oude buren, met zijn bek plat op de warme stenen en zijn ogen gesloten. Alleen zijn de oogjes van dit kuikentje nog nooit open geweest.

Het gaat goed met de futenkolonie in de haven van Enkhuizen. Futen leggen gemiddeld drie a vier eieren, maar in de meeste nesten in de Compagnieshaven liggen er vijf. Een net gelegd futenei is bleekwit met een lichtblauwe glans. Omdat deze eieren in een nat nest worden gelegd, nemen ze langzaam de kleur van het rottende plantenmateriaal aan. Naarmate de eieren langer liggen, zijn ze steeds beter gecamoufleerd en binnen de maand dat de futen ze uitbroeden, verkleuren ze naar een gespikkeld geelbruin.

Deze eieren worden meerdere malen per dag voorzichtig gekeerd en beide ouders wisselen elkaar af op het nest. Een fuut is op het land heel wat minder behendig dan in het water en omdat zijn poten helemaal naar achteren op zijn lichaam staan, moet hij zich bij het eieren keren bijna dubbelvouwen om overal goed bij te kunnen.

Omdat futen in kolonies broeden is er vaak onenigheid over nestmateriaal. Niet alleen proberen futen dit onderling bij elkaar weg te halen, ook meerkoeten pikken regelmatig wat takken onder een broedende fuut vandaan. Zelfs in een goed begroeid rietgebied blijft nestmateriaal heel gewild.

Lees ook: Futen in de haven van Enkhuizen.

Na in westelijk Afrika te hebben overwinted, keren in maart en april de blauwborstjes weer naar ons land terug. De meeste broeden in de Oostvaardersplassen, maar je komt er ook veel in de Groene Jonker tegen. De blauwborstjes doen het goed in ons land, de populaties zijn vanaf de jaren 70 alleen maar toegenomen.

Er zijn tien verschillende ondersoorten met meerdere kleurenvariaties. In Nederland leeft de witgesterde blauwborst met een witte vlek midden op het blauwe veld van zijn keel, vlak boven een witte streep en een brede rood-oranje band. Dit is makkelijk te onthouden aan de hand van onze nationale driekleur. Het is een mooi klein zangvogeltje dat nauw verwant is aan ons bekende roodborstje. Blauwborstjes houden van natte insectenrijke gebieden met veel riet. Tijdens de balts kun je de mannetjes soms uit dit riet zien opstijgen om verderop met gespreide staart en vleugels weer neer te strijken. Vroeg in de ochtend en tijdens de schemering kun je ze vaak horen zingen.

Dit mooie vogeltje is een gewild onderwerp voor fotografen, en in sommige gebieden is het dan ook heel wat makkelijker om een goede foto van zo’n fotograaf dan van zo’n vogeltje te maken. In de Groene Jonker liepen er onlangs hele kolonnes fotografen rond die allemaal op zoek leken naar deze kleine vogeltjes. Deze hadden echter de neiging om zich laag tussen het riet te verstoppen (zowel de fotografen als de vogeltjes), waardoor je ze vaker hoorde dan zag. Heel af en toe kwam er een blauwborstje van tussen dit riet tevoorschijn om te zingen, waarna zijn zang direct werd overstemd door het felle geratel van afgaande sluiters. In korte tijd werd menig geheugenkaart volgeschoten. De eerste keer dat ik een blauwborstje zag, was ik veel te afgeleid om aan mijn camera te denken. Het was zo’n mooi gezicht om dat heldere kobaltblauwe borstje tussen het riet te zien fonkelen, dat ik helemaal vergat om er een foto van te maken.

Nadat ik dit berichtje had gepend, en nog voor ik het had geplaatst, zag ik een telefoonreclame op televisie over hordes fotografen die een blauwborstje proberen te fotograferen. In hun versie werden ze opgeschrikt door een beltoon en schoten er overal gecamoufleerde fotografen omhoog. Blijkbaar zijn ze zo populair geworden dat het zelfs telecombedrijven is opgevallen.

Lees ook: Tureluurs in de Groene Jonker (Tringa totanus), Baardmannetjes (Panurus biarmicus) in de Vlaardingse Rietputten en Waarom een Roodborstje geen Oranjeborstje heet.

Een zwartkop is een heel vocaal vogeltje dat niet alleen mooi maar ook heel luid kan zingen. Toen ik in het Wilhelminaplantsoen in Enkhuizen onder een paar bomen doorliep leek dit heldere gezang echt overal vandaan te komen. Zijn lied kaatste boven het smalle looppad tussen de jonge bladeren heen en weer. Het duurde even voor ik dit kleine grijze zangertje in de schaduw tussen de takken had gevonden. Hij trok zich weinig van me aan en bracht zijn boodschap met passie.

De mannetjes hebben een kenmerkend zwart petje, de vrouwtjes een bruine. Zwartkopjes (vroeger heetten deze nog zwartkopmezen) bouwen nu hun kleine nestjes laag in dichte struiken en broeden amper twee weken. Na het uitvliegen worden de jongen nog een paar weekjes gevoerd en in goede jaren beginnen de ouders daarna aan een tweede legsel.

Vlak bij Halfweg, net naast de A200 richting Haarlem, bevindt zich een kolonie lepelaars. Ze broeden hier hoog in de bomen in oude nesten van reigers. Al een aantal jaren komen ze hier terug en deze lepelaars worden langzamerhand een nationale bezienswaardigheid. Er zijn dan ook aardig wat paparazzi die ze komen fotograferen. Toen ik er ’s middags was, liepen er nog zes andere fotografen rond. Van een afstandje moet dat er komisch hebben uitgezien, al die mannetjes met telelenzen die omhoogturend over het fietspad drentelden. Omdat de kolonie vrijwel alleen vanaf dit fietspad is te fotograferen en je dan feitelijk recht op het zuiden kijkt, fotografeer je dus tegen de zon in. Dat is samen met de boomtakken die voor de nesten zitten, bijna net zo’n grote uitdaging als het is om uit de voorwielen van alle wielrenners weg te blijven. Regelmatig werd er dan ook waarschuwend gebeld of geroepen en zag je op het laatste moment een fotograaf de berm in duiken.

Voor de lepelaars zelf zal het ook niet altijd makkelijk zijn om met die lange vleugels en poten tussen alle takken door te manoeuvreren. Soms zag je ze uit de verte aan komen vliegen om daarna luid klapwiekend af te remmen en op het nest te landen. Veel lepelaars vliegen tussen deze kolonie en de Groene Jonker heen en weer om zich daar te voeden. Als je op de A200 omhoog kijkt, zie je dus niet alleen maar vliegtuigen overkomen. Hoewel hun snavel er van voren vrij massief en topzwaar uitziet, kun je van de zijkant goed zien hoe plat deze eigenlijk is. Ze gebruiken deze lange dunne lepel om hun voedsel, zoals kleine visjes, larven en garnalen, uit ondiepe plassen, wadden en slikken te scheppen.

Omdat het felle tegenlicht het fotograferen lastig maakte en veel subtiele kleuren uitbleekte, wil ik nog eens later op de dag, of vroeg op de avond terug gaan. Ik had het geluk ze te zien paren en dan is het misschien wel leuk om straks ook de jongen te gaan bekijken.