Dankzij nieuwe communicatie middelen als SMS, What’s app, Twitter en Facebook wordt er tegenwoordig veel gebruik gemaakt van een nieuwe vorm van snelschrift. Vanwege een beperkt beschikbaar aantal leestekens en weinig animo om veel tijd aan het typen van een bericht te spenderen, gebruikt men afkortingen en acroniemen. Op deze manier is er een geheel eigen sms-taaltje txtspk (tekstspeak) ontstaan, waar vooral de jeugd veel gebruik van maakt. Voor sommigen staat txtspk echter gelijk aan newspeak, de verplichte taal uit George Orwell’s beroemde roman “1984”. In dit boek introduceert een regering een nieuwe, verkorte taal in de hoop dat men, door alle expressiemogelijkheden en emoties uit de taal te verwijderen, deze emoties ook bij de bevolking zelf kan verwijderen. Taal is van oudsher het gereedschap bij uitstek als het gaat om ideeën te verspreiden of te verwijderen. Een emotie die men niet kan verwoorden kan zelfs geacht worden niet te bestaan. Een mooi voorbeeld van de karakterveranderende eigenschappen van taal wordt door Jack Vance gegeven in zijn korte roman uit 1957 “The languages of Pao”. Door een homogene bevolking verschillende talen aan te leren, verandert men in dit boek hun perceptie en dus hun karakter, hierdoor valt de bevolking uiteindelijk in verschillende kastes uiteen.

 

Tegenstanders van txtspk vinden dat de winst van een snelle en kortere communicatievorm het verlies aan expressie en subtiliteit niet rechtvaardigt. Omdat voor hen de uitdrukkingsvorm onlosmakelijk is verbonden met de betekenis zijn ze bang dat men door dergelijke “gecastreerde” talen uiteindelijk de “hogere” communicatievormen van taal zou kunnen verliezen. Maar txtspk is natuurlijk geen newspeak. Het vervangt onze taal niet, het is meer een extensie. En om die reden heel interessant. Het dwingt mensen om eens op een andere manier naar hun woorden en zinnen te kijken en biedt daarom juist meer en niet minder expressiemogelijkheden. Zo lang men maar in staat blijft om beide vormen van communicatie te benutten en af te wisselen is er niets aan de hand. Daarbij is het niets nieuws dat men woorden afkort. Het Engelse IOU (I owe you- ik ben je schuldig) bestaat al sinds 1618 en veel Victoriaanse dichters speelden 150 jaar geleden al met dergelijke verkorte teksten. Een mooi voorbeeld daarvan is een gedicht van Charles Carroll Bombaugh uit 1867 getiteld “An essay to Miss Catherine Jay”. In dit gedicht gebruikt hij oa. de volgende modern aandoende afkortingen waarvan sommige buitengewoon knap zijn.

 

He says he loves U2XS,

UR virtuous and Y’s,

In XLNCUXL

All others in his I’s.

 

He says he loves you to excess

You are virtuous and wise,

In excellency you excel

All others in his eyes.