Weblog

Lindepijlstaart (Mimas tiliae)

maandag, 10 juli 2017

Lindepijlstaart (Mimas tiliae) 5-2017 0757Deze lindepijlstaart hing tegen de schemering in mijn appelboompje. Omdat er veel lindes in parken en steden staan, en deze nachtvlinders ook overdag vliegen, worden lindepijlstaarten regelmatig gezien. Aan het eind van de zomer kruipen de rupsen via de stam van hun waardboom naar beneden om zich in de grond te verpoppen. Deze rupsen zijn 6 cm lang, groen met fijne witte spikkels en schuine gele strepen over hun flanken. Ze hebben net als alle rupsen van pijlstaarten een stekel (pijl) op hun achterlijf, bij lindepijlstaarten is deze helderblauw. Als de rups bijna klaar is om te verpoppen, kleurt hij grijsbruin. De forse vlinders zijn variabel van tekening en kleur, maar aan hun vorm en ingesneden vleugels altijd makkelijk te herkennen.

Lindepijlstaart (Mimas tiliae) 5-2017 0765Lindepijlstaart (Mimas tiliae) 5-2017 0807

lees verder...

Bijensteek

maandag, 10 juli 2017

bijensteek en angel 7-2017 3108Gisteren ben ik door een bij gestoken. Dat was mijn eigen schuld, want ik liet hem per ongeluk schrikken. Hij zat, terwijl ik dat niet doorhad, op mijn been toen ik onbewust een plotselinge beweging maakte. Instinctief stak hij en moest dat met de dood bekopen. Terwijl ik hem weg zag vliegen, bleef zijn angel in mijn been achter. Onze huid is vrij taai en de weerhaakjes aan een bijenangel zorgen ervoor dat de gehele angel, compleet met gifzak en al, uit het achterlijf van de bij wordt getrokken als hij probeert weg te komen, iets wat de bij meestal niet overleeft. Die angel hoefde de bij niet eens diep in mijn huid te steken, ze zijn zo ontworpen dat ze zichzelf ingraven. Langs de angel lopen twee lange dunne zaagbladen met weerhaken, bijna alsof er twee supersmalle decoupeerbladen naast zitten. Deze bewegen zich met de spieren van de angel automatisch langs de angel op en neer, zelfs nadat de angel uit het lichaam van de bij is getrokken. Als één van beide bladen zich in de huid steekt, blijft hij daar in haken en trekt hij, door de op-en-neergaande beweging van beide bladen, het andere blad en de angel dieper in de huid. Tegelijkertijd bewegen twee kleine bekers in de gifzak van de angel met deze bladen mee op-en-neer en pompen hierdoor steeds een nieuwe hoeveelheid gif via de angel in de huid. Dus zelfs nadat je bent gestoken, trekt de angel zich niet alleen dieper naar binnen, maar blijft hij ook gif pompen. Tijdens het steken laat de bij ook nog eens een feromoon vrij dat andere bijen op het gevaar moet attenderen en hen stimuleert om ook te gaan steken. Deze geurstof blijft lange tijd aan het slachtoffer kleven en zorgt ervoor dat het zo lastig is om een boze zwerm bijen te ontlopen. Gelukkig waren er in mijn geval geen andere bijen in de buurt en bleef het bij één steek. Wel kon ik, waar ik was gestoken, zwak de geur van de bij zijn waarschuwings-geurstof ruiken, dit rook enigszins naar banaan.

lees verder...

Dood en de bergeend

zondag, 2 juli 2017

bergeenden (Tadorna tadorna) 4-2017 8213Al sinds ik een jongetje was, heb ik een aparte relatie met bergeenden. Tijdens een strenge winter vond ik op een grauwe dag een keer een halfbevroren vogel. Hij lag op het ijs, en bewoog zich raar. Hij stond op, draaide om zijn as en viel weer op zijn zij, stond weer op en viel. Hij was veel groter dan een eend en had gekke kleuren, zwart met witte vleugels, een rode snavel en bruine vlekken op zijn lijf. Ik speelde in die tijd vaak in mijn eentje buiten, maakte dan lange wandelingen door het park en de polders achter de rand van de stad. Een hele poos heb ik naar die grote vogel staan kijken, tot ik het ijs op ging om hem te pakken. Ik weet nog dat hij lichter voelde dan ik dacht en de hele wandeling terug naar huis hield ik hem tegen mijn borst gedrukt. Hij bewoog nog wel, maar veel leven zat er niet meer in. Thuis liet ik hem aan mijn ouders zien, die gaven me een doos met wat kranten en legde hem daarin in mijn slaapkamer onder het raam. Ons flatje was niet geïsoleerd en ’s winters stonden er altijd ijsbloemen op mijn raam. Mijn vader dacht dat de temperatuurschok te groot zou zijn als we hem in de woonkamer voor de gaskachel zouden leggen. In een oud vogelboekje van mijn moeder hebben we toen opgezocht welke vogel het was. Een bergeend, groter dan een eend, maar niet zo groot als een gans. Volgens mijn vader was hij in een wak vastgevroren en had hij zich halfbevroren losgetrokken, waarbij hij een gedeelte van zijn staart had achtergelaten. Omdat ik hem niet uit het oog wilde laten, ben ik vroeg naar bed gegaan. Ik had me voorgenomen hem heel de nacht in de gaten te houden. Maar dat soort voornemens halen zelden iets uit, op een gegeven moment moet ik toch in slaap zijn gevallen, want ik herinner me nog dat ik wakker werd en het licht langs mijn luxaflex scheen. Toen ik naar de doos keek, wist ik het eigenlijk al, mijn bergeend had het toch niet overleefd.  

 

Lees ook: De wielewaal en Droomvliegen.

lees verder...

Walging

zondag, 2 juli 2017

roadkill 2-2016 0171Walging is een vreemde emotie, ik voel hem gelukkig niet vaak en zelden bij iets waar je het bij zou verwachten. Je zou denken dat iets dat vies is, walging zou oproepen, maar het is mijn ervaring dat het vaker gebeurt bij iets dat te maken heeft met gedrag. Toch kom ik af en toe nog iets tegen waar ik maar moeilijk naar kan kijken. Als je regelmatig op de weg zit, ben je ongetwijfeld bekend met doodgereden dieren. Zo’n dood dier op het asfalt heeft meestal echter niets te maken met de wereld achter het stuur, gescheiden door glas, plastic en de zachte voering van je stoel, zou dat dode dier net zo goed aan de andere kant van de  wereld kunnen liggen. Toch denk ik dat vrijwel iedereen  schroom heeft om nog een keer over zo’n dier heen te rijden, dat de meeste mensen daar wel voor zouden uitwijken. Deze dode duif lag midden in een winkelstraat, daar wordt meestal niet hard gereden, maar hij is dusdanig over de straat uitgesmeerd dat ik me onwillekeurig afvraag of hij zo is doodgereden of dat er iemand expres over zijn lijkje heen is gereden.

lees verder...

Windstil

zaterdag, 1 juli 2017

Het komt niet vaak voor dat er geen zuchtje wind staat, dat de wind volledig gaat liggen en het echt windstil is. De wereld verandert dan in een dia, de wolken lijken geschilderd, de bomen versteend en het water verglaasd. Alles houdt dan zijn adem in, geluid blijft hangen en de tijd stopt. Het voelt alsof er een stolp over het landschap is gezet waar langzaam alle zuurstof aan wordt onttrokken. Terwijl de atmosfeer bezinkt en de lucht om je heen verdikt, beweegt je je steeds moeizamer, bijna alsof je over de zeebodem loopt. Zweet welt op maar verdampt niet en het voelt alsof het gewicht van al die lucht boven je, je balans aantast. Terwijl zich langzaam een ijzeren bal in je darmen vormt, neemt je onrust toe.

Pas als de stolp wordt weggehaald en de polariteit van die magneet in je ingewanden wordt omgekeerd, komt alles in beweging. De wereld gaat weer draaien, wolken vervolgen hun pad en met het hervatten van de tijd krijgt je eindelijk weer lucht in je longen. Wind is genade.

 

Lees ook: Water en hout.

lees verder...

Luxaflexmus

zondag, 25 juni 2017

jonge mus (Passer domesticus) 5-2017 0577Bij ons in de buurt zie je de laatste jaren steeds meer musjes en omdat onze tuin zo’n beetje het meeste groen heeft van de hele straat, komen ze daar graag rotzooien. Jonge vogeltjes zijn echter nieuwsgierig en we hebben al regelmatig een merel of mus gehad die via de open tuindeuren even  binnen kwam kijken. Meestal wandelen ze dan een klein rondje en kuierden ze vanzelf wel weer naar buiten, maar laatst was er een musje binnengeslopen zonder dat ik het door had. Deze had een plekje tussen de luxaflexlamellen ingenomen en zat daar rustig naar buiten te kijken. Pas toen er mensen voor het raam voorbij liepen, zette hij een keel op en kreeg ik door dat hij er zat. Zelfs nadat ik de luxaflex heel voorzichtig had opgehaald, bleef hij rustig op de vitrages zitten, gefixeerd door wat er achter het glas gebeurde. Hij had heel wat overtuiging nodig om uiteindelijk weer naar buiten te vliegen. Ik denk dat hij van het hele avontuur toch meer overstuur was dan ik eerst dacht, want hij heeft daarna nog een hele poos onbeweeglijk aan de tuinmuur gehangen.

jonge mus (Passer domesticus) 5-2017 0583jonge mus (Passer domesticus) 5-2017 0608 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook: Huismus (Passer domesticus), Jonge musjes en Mao’s mussen.

lees verder...

Een eeuwigheid op de plank

zondag, 18 juni 2017

boekenplank 6-2017 1594Ik hou van boeken, van hun geur, hun gewicht en hun stem. Zo lang als ik me kan herinneren heb ik boeken op mijn kamer gehad. Als kind las ik vooral over archeologie, natuurhistorie en ruimtevaart, ik had geen interesse in Winnetou of  Ivanhoe. Ik las over raketbrandstof, dinosaurussen, opgravingen en verloren beschavingen maar, buiten Kuifje en Suske en Wiske, geen verhalen. Voor mijn negende verjaardag kreeg ik van een tante het boekje ‘Boef is Eric's beste vriend’, ik heb het nog, maar het is nog nooit opengeslagen. Het stond op de boekenplank van mijn kamer, eenzaam en verloren tussen boeken over Egypte en vogels. Op de boekenlijst van mijn middelbare school stonden vooral romans die verstript of verfilmd waren, ik las toen alleen het hoogstnoodzakelijke om een voldoende te kunnen halen.

 

Later tijdens mijn studie heb ik dat echter ruimschoots goedgemaakt, toen ontdekte ik naast boeken over filosofie, politiek en geschiedenis ook voor het eerst de aantrekkingskracht van romans. Wat begon met wat korte verhalen van Bradbury en Wyndham, groeide al snel uit tot een onverzadigbare lust voor alles tussen Adams en Zelazny. Sindsdien heb ik veel geld uitgegeven aan boeken en is mijn honger nog lang niet gestild. Net zoals ik niet alles wat ik lees kan onthouden, kan ik ook niet alle boeken bewaren, de teller staat ondertussen al op enkele duizenden, en af en toe moet ik ruimte maken voor nieuwe. Dat is altijd een heel ritueel, want hoe kies je tussen Nabokov, Nietzsche en Newton? Dan duizelt het me als ik me realiseer hoe lang iemand met zo’n boek is bezig geweest, hoeveel uren er in zijn geïnvesteerd en dat ik al die tijd tussen mijn vingers vasthoud.

 

Mijn boekenkasten vormen geen bibliotheek, de boeken staan niet op alfabet of onderwerp. Ze volgen eerder dezelfde logica als mijn gedachten en interesses en staan kriskras door elkaar. Ik wil ze echter wel altijd binnen handbereik hebben. Zelfs als ik ze niet opensla, hoef ik mijn ogen maar even over hun kaften te laten dwalen om iets van hun inhoud te proeven.

lees verder...

Cymbium glans

donderdag, 15 juni 2017

cymbium glans 5-2017 0894Walslakken (Volutidae) zoals de Cymbium glans zijn grote en gewilde verzamelaarsschelpen. Omdat veel Voluta-soorten geen vrij zwemmend larve-stadium kennen, zijn ze vaak tot een relatief klein verspreidingsgebied beperkt en er bestaan veel aparte soorten. Walslakken komen in alle wereldzeeën voor, hebben een korte uitstulpbare proboscis en leven als rovers op zanderige bodems. Ze omvatten hun prooi met hun grote veelkleurige voet en verlammen deze met gif.

cymbium glans 5-2017 0896cymbium glans 5-2017 0889

Cymbium glans scheidt normaal gesproken over zijn bruine periostracum een lakachtige laag af die om de hele schelp heenloopt. Hierin zitten steentjes en zand gekleefd waardoor de schelp een pokdalig gelakt uiterlijk krijgt. Soms lijken de schelpen nog het meest op een oude amfora die door iemand met een grove kwast is gevernist. Dit exemplaar is opvallend omdat deze laklaag juist niet over de gehele schelp loopt en hij een fraaie rozegele kleur en diepe radiale ribbels heeft. Hij is in januari 2017, 25 meter diep, op een zanderige bodem door een lokale visser bij Abidjian voor de ivoorkunst van West Afrika gevonden. Deze slakken worden lokaal veel gegeten en hun witgele vlees wordt geëxporteerd. Deze specifieke schelp is met zijn 31 cm zelfs voor zijn soort aan de grote kant en de slak die er in zat zal enkele kilo’s hebben gewogen.

cymbium glans 5-2017 0891cymbium glans 5-2017 0886cymbium glans 5-2017 0893cymbium glans 5-2017 0888

Klik hier voor meer berichten over schelpen.

lees verder...

Communicerende vaten

dinsdag, 13 juni 2017

Net als iedereen ga ik soms gebukt onder een enorme druk om vooral maar geen afwijkend gedrag te vertonen. Meestal resulteert dat in een inwendige strijd, waar de omgeving gelukkig niets van merkt. Maar laatst ging dat faliekant mis: tijdens een verhitte teammeeting deed ik mijn stinkende best om geen scheet te laten. Ik had tussen de middag een broodje hete kip gegeten en tijdens het crescendo van de discussie probeerde deze zich in gasvorm aan de hele groep kenbaar te maken. Dankzij enkele oeroude ademhalingstechnieken wist ik hem, met een uiterste krachtsinspanning, gelukkig weer naar binnen te trekken. Ik liep hierbij wel een beetje rood aan, maar men dacht vast dat dit kwam omdat ik voor de discussie warm liep. Maar net toen ik, met stijfdichte mond en sluitspier, dacht alles onder controle te hebben, stelde men mij een vraag. Terwijl ik mijn adem inhield, probeerde ik het antwoord uit te stellen, bang als ik was met de woorden ook mijn controle te verliezen. Maar je kunt in zo’n geval natuurlijk niet eeuwig zwijgen. Terwijl er een zweetdruppel langs mijn slaap liep, deed ik mijn mond open en op dat moment ontsnapte er een vette boer aan mijn keel. Het leek alsof de lucht die ik met veel moeite aan mijn achterste had ontnomen, wraak nam door aan de voorkant te ontsnappen. Helaas is de discussie daarna niet meer echt van de grond gekomen.

lees verder...