Weblog

Clemente Michelangelo Sussini

zondag, 29 oktober 2017

sussini 8-2017 1508Dit bericht is een vervolg op dat van Gaetano Zumbo.

 

Gaetano Zumbo, de kunstenaar van de fraaie anatomische wassen modellen die in opdracht van Cosimo II werkte, verbleef van 1691 tot 1695 in Florence. Toen hij daarna naar Genua vertrok zei Cosimo II over hem dat hij misschien wel een rijkere werkgever kon vinden maar dat hij nooit meer iemand zou vinden die zijn werk zo waardeerde als hij. In Genua zette Zumbo een grote anatomische was-studio op, waar hij samen met de Franse arts Desnoues veel modellen produceerde.

 

sussini 8-2017 1505sussini 8-2017 0815Toen Groothertog Leopold in 1771 in Florence het Imperial Regio Museo de Fisica e Storia Naturale (La Specola) oprichtte en hier veel van de collectie van Cosimo, waaronder de werken van Zumo, in onderbracht, gaf hij de directeur van het museum, Felice Fontana, de opdracht om in Florence een eigen workshop voor wassen anatomische modellen op te zetten. De eerste waswerker die hij toen aannam was Giuseppe Ferrini.

 

sussini 8-2017 0819la specola 8-2017 1489In eerste instantie maakte Ferrini modellen van lijken die door Fontana werden ontleed. Later werden er meerdere mensen aangenomen en binnen korte tijd bloeide deze anatomische studio op. In 1773 werd de negentienjarige Clemente Michelangelo Sussini (1754-1814) aangenomen, welke zich uiteindelijk zou ontwikkelen tot een waardige opvolger van de traditie die Zumo was begonnen. Tegen het einde van de eeuw streefde de Florentijnse studio zelfs die in Genua voorbij en kregen ze veel opdrachten. Tussen 1771 en 1893 maakten ze hele collecties voor La Specola en diverse buitenlandse universiteiten. Hoewel Fontana de regie over de studio strak in handen had, begonnen zijn vormgevers zich na zijn dood ook steeds meer toe te leggen op de artistieke kwaliteiten van hun werk. Clemente Sussini was hierbij verantwoordelijk voor enkele van de meest spectaculaire stukken. Sussini was lid van de Florentijnse academie der kunsten en wist, net als Zumo,  in zijn beelden een subtiele pathos te brengen. Zijn werk werd dan ook niet alleen geroemd door wetenschappers en anatomisten maar ook door andere kunstenaars zoals Antonio Canova, die buitengewoon was te spreken over de artistieke kwaliteiten van het beeld dat Sussini maakte van het lymfesysteem van een man. Canova had enkele van zijn stenen beelden, onder invloed van Sussini’s werk, zelfs met een dunne laag was bedekt om de kilte en de hardheid van het marmer te verzachten.

 

sussini 8-2017 0824sussini 8-2017 1538Sussini produceerde ruim 1000 wassen modellen voor La Specola welke daar nu nog steeds zijn te bezichtigen.

 

Lees ook: Gaetano Zumbo's wassen hoofd.

lees verder...

Het gezicht van God

vrijdag, 27 oktober 2017

god-betramino de zutti 8-2017 1813Volgens de letter van de Bijbel zou men geen afbeeldingen van God mogen maken (exodus 20:4). Maar omdat het christendom zich ontwikkelde in een sterke visuele cultuur, waarbij plaatjes vaak belangrijker waren dan de tekst, stond de kerk steeds meer afbeeldingen toe. In het begin waren deze sterk gestileerd en uiterst symbolisch, langzamerhand werden deze echter steeds realistischer. Tot in de achtste eeuw de Rooms-katholieke kerk officieel het gebruik van afbeeldingen toestond. De discussie over het wel of niet afbeelden van God was daarmee natuurlijk niet uit de wereld en ook nu wordt er nog over gesteggeld. De heffing van de ban op afbeeldingen heeft echter wel voor enkele prachtige kunstwerken gezorgd, zoals die van Michelangelo in de Sixtijnse kapel. Toch blijven afbeeldingen van het gezicht van God, schaars.

 

Het was dan ook een hele verrassing toen ik in Milaan in het Museo Del Duomo een metershoog verguld brons met zilveren beeld van het gezicht van God zag. Dit beeld toont een enigszins scheel kijkende God met halfopen mond en krulletjes. Het gezicht is totaal niet gestileerd, ik vind de half geloken ogen en wellustige mond eerder hedonistisch dan ascetisch overkomen. Misschien ligt het aan mij, maar ik vind God hier wel wat op Donald Sutherland lijken.

 

Dit beeld bevond zich oorspronkelijk in de sluitsteen boven de apsis in de kathedraal van Milaan, van waar het op de verzamelende massa’s neerkeek. Het was daar symbolisch geplaatst als in de as van het Universum, van waaruit God alles overzag. Het is gemaakt tussen 1416 en 1425 door Beltramino de Zutti, een beroemde Milaanse goudsmid, die in 1405 zijn eigen studio had geopend. Het gezicht van God was oorspronkelijk omgeven door negen muzikale engelen die door zijn collega Giovannolo da Seregno waren vervaardigd. Tijdens de eerste decennia van de negentiende eeuw, gedurende radicale restoraties aan de apsis werden deze engelen echter weggehaald. In 1831 werd er een speciale gebeeldhouwde schijf van gevouwen stof gemaakt, welke als buste voor het gezicht van God diende en werd het geheel samen met een capello, een gouden driehoek achter het gezicht, verguld. In 1965 werd het gezicht echter weggehaald en geplaatst in het Museo Del Duomo waar men het blijkbaar beter kon conserveren en het nu in een donkere nis, verblind door een spotje, op toeristen staat te wachten.

lees verder...

Gaetano Zumbo’s wassen hoofd

vrijdag, 27 oktober 2017

gaetano zumbo 8-2017 1485Was is een apart materiaal, het is goed met de hand te vormen, te gieten, makkelijk te kleuren en in staat om de meest complexe structuren en vormen aan te nemen. Hierdoor leent het zich bij uitstek voor anatomische weergaves. Omdat anatomisten altijd om verse lijken zaten te springen en deze niet lang goed bleven, was er veel vraag naar goede anatomische modellen. Hoewel er veel werd geëxperimenteerd met het balsemen en bewaren van menselijke lichamen, bleek was hier een uitkomst. Een goed wassen model was niet alleen levensecht, het was ook kleurecht en ongevoelig voor vocht, in tegenstelling tot veel papier-maché en gipsen modellen. Daarnaast heeft was een zacht transparant luster wat het bedrieglijk veel op vlees en huid doet lijken. Soms zelfs zo sterk dat dit een gevoel van onbehagen oproept. Freud noemde deze emotie “unheimlich” en gaf aan dat hij werd veroorzaakt doordat iets juist te veel ergens op lijkt, maar het toch net niet is.

 

Eén van de aller vaardigste kunstenaars die met was werkte, was Gaetano Zumbo (1656-1701). Deze Italiaanse autodidact uit Siracusa presenteerde pas op late leeftijd in 1680 in Bologna zijn eerste stukken. Deze vielen echter zo in de smaak dat hij in Florence voor Cosimo III mocht komen werken. Zijn wassen beelden waren kleine driedimensionale scenes van rotting en verval, die direct opvielen vanwege hun levensechtheid en accuratesse en die nu in La Specola in Florence worden tentoongesteld. Zumbo’s ambities rijkten echter verder dan Florence en nadat hij In Genua samen met de Franse arts Desnoues aan een aantal nieuwe beelden had gewerkt, vertrok hij naar Parijs. Hier presenteerde hij een prachtig anatomisch beeld van een hoofd, compleet met zenuwen, aders en spieren. Dit beeld maakte zoveel indruk dat Louis XIV besloot om Zumbo de exclusieve commissie op het vervaardigen van wassen modellen te geven. Tevens stond hij hem toe om les in de anatomie te geven. Helaas heeft Zumbo niet lang van dit voorrecht gebruik kunnen maken, en overleed hij kort daarna. Zijn beroemde wassen hoofd, het werkstuk waarmee hij in Parijs zoveel lof verwierf, ligt momenteel naast enkele van zijn andere werken in een glazen vitrine in La Specola in Florence.

 

De Sade beschreef dit hoofd in zijn roman Juliette als volgt:  “De indruk van dit meesterwerk is dusdanig krachtig dat, terwijl je ernaar kijkt, al je zintuigen reageren. Terwijl je je neus optrekt tegen de kwade geuren van de sterfelijkheid, lijk je gekreun te horen”.  Hoewel de meeste anatomisten die modellen maakten, en zeker die in was werkten, worden herinnerd als bekwame ambachtslieden, behoort Zumbo tot de kunstenaars. Zijn werk overstijgt ver die van de anatomische ambachtelijkheid. Ze toont een bijna morbide aandacht voor detail, zo loopt er zelfs een klein straaltje bloed uit de neus van dit hoofd, terwijl het tegelijkertijd een barokke bezielde indruk maakt. Zumo’s hoofd is niet slechts een kille registratie van spieren en pezen, het behoorde tot een levend en warm lichaam, een mens met een eigen ziel en karakter. Dat maakt dit hoofd des te fascinerender en voor velen ook morbide. Zeker omdat Zumbo voor dit werkstuk gebruik heeft gemaakt van echte tanden en echt haar.

 

Lees ook: Anatomische modellen, 69.615,00 Euro, Het opgezette nijlpaard in La Specola en Hansken de olifant.

lees verder...

Bronstig edelhert (Cervus elaphus)

zondag, 8 oktober 2017

edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 5479Op de Hoge Veluwe is de bronst nu weer ten einde, een paar weken geleden was hij in volle gang en zag je er bijna meer fotograven dan edelherten. Hoewel ik nog nooit een fotohut van de binnenkant heb gezien en ik me meestal verre van grote fotogroepen hou, ben ik dit jaar toch een keer naar de wildbaanweg afgereisd.

 

Op de Hoge Veluwe zijn een aantal wildobservatiepunten, waar men voer, zoals appeltjes, strooit. Dit zorgt ervoor dat het wild deze plaatsen regelmatig op hun routes aandoen en de vele bezoekers van het park een grotere kans hebben om op die plaatsen wild te zien. Fotografen, ook niet dom, zwermen vaak massaal naar deze plekken om hutje bij mutje naast elkaar, dezelfde foto’s te maken. Normaal hou ik daar niet van en trek ik er in mijn eentje op uit om te fotograferen. Maar ik wilde toch wel eens zien waar al dat spektakel nu om draaide en dus sloot ik me voor een namiddag en avond aan bij de lange rij geparkeerde auto’s aan de beroemde wildbaanweg.

 

edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 4689edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 4693Het was superdruk en op een onafzienbare rij statieven stond het halve lenzenpark van Nederland uitgestald, de ene nog langer en duurder dan de ander. Er werd gezellig gekeuveld en op dezelfde momenten ratelden alle camera’s in canon. En, het moet gezegd, er was veel te zien en te fotograferen, ik moet zelfs bekennen dat ik enkele van mijn beste foto’s van edelherten daar, samen met al die andere fotografen, heb gemaakt.

 

edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 5518edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 4622edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 6256edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 4732Wat ik vooral wilde zien was het gedrag tijdens de bronst. Burlende mannetjes had ik al eerder en op andere plaatsen gefotografeerd, maar een goed zicht op de onderlinge groepsdynamiek en de agressiviteit van de mannetjes had ik nog niet gehad. Tijdens de bronst staan de mannetjes zo stijf van de testosteron dat ze amper eten, en maar aan één ding denken, paren. Om zichzelf zo opvallend en imposant mogelijk te maken, burlen ze de hele boel bij elkaar, pissen ze zichzelf onder en versieren ze zich met modder of takken in hun gewei. Met een schuin oog houden ze potentiele rivalen in de gaten en rennen ze, trillend van spanning, achter de hindes aan. Likkebaardend, met hun tong uit de bek, proberen ze te achterhalen of het wijfje in oestrus is.

 

edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 5278edelhert (Cervus elaphus) 9-2017 5138Nadat ik een uur lang dergelijk gedrag had gefotografeerd, zag ik aan de zijkant van het veld een groot mannetje tevoorschijn komen en maakte ik de foto waar ik voor was gekomen, die van een overweldigend mannetje dat letterlijk stijf  stond van de testosteron. Edelherten zijn de knuffeldieren van de Veluwe, we zijn daar zo gewend geraakt aan elkaars aanwezigheid, dat wij ze vaak niet meer zien als echte wilde dieren. En daarmee zijn ze een groot deel van hun kracht en mystiek verloren. Een edelhert is een machtig dier, statig, groot en sterk, met een geweldig gewei en er waren tijden dat ze ons terecht groot ontzag inboezemden.

 

lees verder...

Eicocons van de wespspin (Argiope bruennichi)

woensdag, 4 oktober 2017

wespspin (argiope bruennichi) 10-2017 3925Toen ik een paar weken geleden zonnende boomkikkers in het natuurgebied De Brand fotografeerde, kwam ik daar ook weer veel wespspinnen tegen. Deze populaties fluctueren nogal, want het jaar daarvoor zag ik op dezelfde locatie maar een paar exemplaren, terwijl ik er nu op elke vierkante meter wel een paar vond. Omdat ik al wat later in het seizoen kwam, hingen er ook al veel eiercocons, deze waren echter veel kleiner dan degene die ik de voorgaande jaren zag. Voorheen waren ze ongeveer zo groot als een golfbal of walnoot, terwijl de cocons dit jaar niet veel groter waren dan een ouderwetse stuiter of forse knikker. Wel kwam ik er heel veel tegen, soms wel drie tot vijf in dezelfde pol gras. 

 

wespspin (argiope bruennichi) 10-2017 3871wespspin (argiope bruennichi) 10-2017 3919Ik had ook het geluk een sprinkhaan in het web te zien landen. Wespspinnen maken speciaal hiervoor hun web laag bij de grond in een voetgrote opening tussen het gras. Op die manier vergroten ze de kans dat sprinkhanen in hun weg terecht komen.

 

wespspin (argiope bruennichi) 10-2017 3887)wespspin (argiope bruennichi) 10-2017 3916Binnen enkele seconden wikkelt de spin haar prooi, in een breed web van dunne draden, in. Ze gebruikt daarvoor een ander soort zijde dan voor haar wielweb, uit haar spintepels komt een band dunne draden die ze met haar poten vliegensvlug om haar prooi heen wikkelt.  Voor je het weet hangt de prooi volledig bewegingsloos in het web.

 

Lees ook: Wespspin (Archiope bruennichi) en Wespspin populatie in De Brand (Archiope bruennichi).

lees verder...

Een reuzensteatoda (Steatoda nobilis) in mijn tuin

woensdag, 4 oktober 2017

reuzensteatoda (Steatoda nobilis)  11-9 4014In Engeland ging men een tijdje helemaal over de rooie als deze spin bij hen werd gevonden. Hele scholen zijn er ontruimd en de kranten stonden er vol van. Helaas is deze reactie redelijk overtrokken. Ondanks dat er enkele verhalen zijn van mensen die na een beet van dit spinnetje in het ziekenhuis moesten worden opgenomen en waarbij in een extreem geval ledematen werden geamputeerd, is het effect van een beet voor de meeste mensen vergelijkbaar met die van een flinke wespensteek. Die extreme lichamelijke reacties waar de pers graag over schrijft, werden veelal veroorzaakt door een bij de beet opgelopen bacterie-infectie en niet door het gif van de spin. In sommige gevallen kan er echter wel degelijk sprake zijn van een verergerde reactie op zo’n beet en dan spreekt men van steatodisme, een intense pijn die vanuit de wond uitstraalt en die gepaard gaat met koorts, misselijkheid, hoofdpijn en een sterk gevoel van onbehagen. Deze effecten trekken echter in de meeste gevallen binnen een paar dagen weer weg. Het blijft dus verstandig om voorzichtig met dit zeldzame spinnetje om te gaan en er alert op te zijn waar ze zitten.

 

Steatoda nobilis wordt in Engeland vaak “noble false widow” of “false widow spider” genoemd. Tevens menen sommige mensen in de witte tekening op zijn rug (weliswaar met zeer veel fantasie) een schedel te herkennen, samen met zijn naam doet dat zijn image natuurlijk weinig goeds.

 

reuzensteatoda (Steatoda nobilis)  11-9 3999reuzensteatoda (Steatoda nobilis)  11-9 3987In Nederland is deze spin naar mijn beste weten (gelukkig?) nog uiterst zeldzaam. Omdat ze oorspronkelijk uit een warmer klimaat komen, zullen ze zich op deze breedtegraad dan ook meestal in of nabij menselijke bebouwing ophouden. Bij mij thuis, buiten in mijn tuin, in een hoekje tegen de schutting heeft zich echter een klein mannetje genesteld. Overdag verstopt hij zich in zijn schuilhoek in een muurspleet en ’s nachts hangt hij ondersteboven in zijn web. Dit web is een onregelmatig bouwsel van verbazend sterke draden en kijkt uit op het zuiden. Zodra er een prooi in vliegt, schiet hij razendsnel tevoorschijn. Op zijn bruine glanzende abdomen heeft hij een enigszins variabele witte tekening (de schedel), die in sommige gevallen tot enkele streepjes is gereduceerd. Langs de rand van het abdomen loopt, zoals bij alle steatoda spinnen, een opvallende crème-witte streep, en zijn poten en kopborststuk zijn roodbruin. Het mannetje is afgezien van zijn grootte makkelijk te herkennen aan zijn verdikte pedipalpen, bij een mannetje zijn deze gezwollen en fungeren ze als paringsorgaan. Met 7 tot 11 mm zijn de mannetjes net iets kleiner dan de wijfjes die maximaal 14 mm groot worden. Ik ben dan ook benieuwd of ik nog ergens een vrouwtje kan ontdekken. 

 

Lees ook: Steatoda grossa, Grote Steatoda (Steatoda grossa) (2), Koffieboonspin (Steatoda bipunctata) en Prachtkogelspin (Parasteatoda lunata).

lees verder...

Wat denk je zelf dat het is?

woensdag, 4 oktober 2017

Je hebt een artsen nodig, dat snap ik, maar waarom zijn gesprekken met hen altijd zo bizar? Je wordt binnengeroepen, de arts vraagt iets in de trend van: “wat kan ik voor je doen?”, je legt uit dat je ergens last van hebt en steevast krijg je dan dezelfde vraag: “wat denk je zelf dat het is?”. Het maakt niet uit wat voor arts je dit vraagt, hij wil altijd eerst weten wat jij er zelf van vindt. Bij mij wekt dat eerlijk gezegd maar weinig vertrouwen, ik geef dan ook steevast hetzelfde antwoord: “ik dacht dat het iets was, om mee naar de dokter te gaan!”. Meestal resulteert dit in een ongemakkelijke stilte waarbij de arts even snel met zijn ogen knippert.

lees verder...

Eurotofobie in de kunsten

maandag, 2 oktober 2017

genitalien beeldenIn het Uffizi, net als in de meeste kunstmusea, vind je ontelbaar veel afbeeldingen van volledig naakte mensen. Het naakt hoort nu eenmaal bij de kunst. Je ziet er op de beelden en schilderijen dus ook overal penissen, teelballen, zaadzakken en voorhuidjes. De meeste daarvan prominent in beeld, fier en trots. Maar je vindt er geen vrouwelijke geslachtsorganen. Geen clitoris of schaamlip is er te bekennen, zelfs geen schamel spleetje valt er te zien. Steevast ontneemt  een toevallig geplaatste hand of doek net het zicht, en waar dat niet het geval is zijn de afgebeelde dames zo glad en geslachtsloos als een barbiepop.

 

venus-lorenzo di credo (1490) 8-2017 4092Deze censuur zie je door de eeuwen heen en in vrijwel alle kunstvormen. Afgezien van bedoeld obscene afbeeldingen, vind je het vrouwelijke geslacht zelden in de openbare kunsten terug. Waarom en wanneer men het vrouwelijke geslacht als obsceen is gaan bestempelen is echter lastig te achterhalen. Het was hoogstwaarschijnlijk een geleidelijk proces dat gelijke tred hield met de opkomst van onze patriarchale samenleving. Terwijl het uitwendige mannelijke geslacht het toonbeeld werd van zijn viriliteit en macht, degradeerde men het vrouwelijke geslacht tot een noodzakelijk kwaad. Iets inwendigs en verborgens, dat weliswaar te maken had met voortplanting maar waarnaar men elke uitwendige, zichtbare verwijzing, vermeed. Deze eurotofobie, deze afkeer en angst voor vrouwelijke geslachtsorganen, heeft zich ongemerkt in de psyche van veel mensen genesteld en uit zich, onopgemerkt, al eeuwen lang in onze kunsten. Deze afkeer is zelfs zo geaccepteerd, dat als je de bezoekers in het Uffizi er op wijst dat er daar geen vrouwelijk geslachtsorgaan valt te bekennen, ze je aankijken alsof je pervers bent.

 

Lees ook: De genitaliën van Biago di Cesena, Lysol vaginale douches, Aura seminalis en De vrouw of de vagina.

lees verder...

De dolk van de apostel Petrus

maandag, 2 oktober 2017

pugnale di san pietro 8-2017 3888In de schatkamers van de Basilica San Marco in Venetië ligt, in een oude vitrine met vergeeld glas, een interessante dolk die wordt aangeduid als pugnale detto “san Pietro”, de Sint Petrus dolk. Op het kaartje staat echter ook dat deze dolk uit de 14e eeuw stamt. Als hij echt afkomstig zou zijn van de apostel Petrus, zou hij eigenlijk veel ouder moeten zijn. Toch geloofde men in 1620, toen deze dolk als reliek in de collectie van de kerk terecht kwam, wel degelijk dat hij oorspronkelijk aan Petrus toebehoorde en dus ook de beruchte dolk was waarmee Petrus, ten tijde van de arrestatie van Jezus, bij Malchus het rechteroor afsneed.

 

Ander onderzoek beweert echter dat Petrus hiervoor geen mes maar een zwaard gebruikte en dat dit zwaard momenteel in het Poznań Archdiocesan museum in Polen wordt bewaard. Dit zwaard zou door Josef van Arimathea naar Engeland zijn gebracht, waar het jarenlang in de Glastonbury Abbey zou zijn bewaard tot de abt het aan Sint Joris gaf. Uiteindelijk zou het in 968 in Poznań terecht zijn gekomen en werd het daar in 1699 aan apostel Petrus toegeschreven. Sinds 1845 geloofde men in Italië dan ook niet meer dat het mes in de San Marco oorspronkelijk van Petrus was en verplaatste men het mes van de heilige relieken naar de schatkamer. Hiermee verloor het mes voor de kathedraal en de kerk natuurlijk wel veel van zijn waarde. Beroemde relieken hielden de kerkgang op niveau en waren toen erg belangrijk voor een stad.

 

petrus van veronaEr waren echter nog andere heiligen met de naam Petrus, zoals Petrus van Verona, waar men dit mes aan kon toeschrijven. Deze 13e -eeuwse katholieke priester was één van de snelst gecanoniseerde heiligen uit de geschiedenis (binnen één jaar na zijn dood) en wordt traditioneel afgebeeld met een groot hakmes in zijn hoofd en een dolk in zijn borst. Er zijn dus mensen die graag geloven dat dit mooie mes aan hem toebehoorde, want op die manier bezit de kerk nog steeds een zeer waardevol reliek. Echter zou dit mes dan nog steeds ver na de dood van deze heilige (1206-1251) zijn gemaakt, wat op zich natuurlijk ook weer een mooi wonder zou kunnen zijn.

 

Vanwege de vorm van de dolk, de sculptuur in het lemmet met de gesegmenteerde zonneschijf en het oorspronkelijk met goud en zilver ingelegde ijzeren handvat, zijn veel specialisten het er over eens dat deze dolk ergens in de 15e eeuw in het Midden-Oosten, zoals in Perzië of Mongolisch India, is gemaakt. Dit mes heeft daarna zijn weg naar Europa gevonden en is hoogstwaarschijnlijk, zoals zoveel vervalste relieken, doorverkocht aan de kerk, welke het dankbaar opnam in de hoop meer gelovigen te kunnen trekken. Maar ondanks dat zelfs de kerk na al die eeuwen het vertrouwen in de authenticiteit van deze dolk een beetje is verloren, blijft het natuurlijk een machtig mooie dolk, en wie weet…

lees verder...

Zonnende boomkikkers (Hyla arborea)

zondag, 17 september 2017

boomkikker (Hyla arborea) 9-2017 3932In tegenstelling tot veel andere kikkers schuwen boomkikkers het daglicht niet, in tegendeel ze laden zich graag in het zonnetje op. Nu het buiten flink begint af te koelen en veel van de bramenbladeren herfstkleuren krijgen, proberen de boomkikkers in de Brand nog zoveel mogelijk zonnewarmte op te nemen. Met hun poten onder zich gevouwen, om zo’n klein mogelijk huidoppervlak aan de lucht bloot te stellen, proberen ze vochtverlies door verdamping zoveel mogelijk te beperken. Ze lijken dan veel op de in aluminiumfolie verpakte chocoladekikkers die we vroeger tijdens Sinterklaas kregen. Terwijl ze zonnebaden, doen ze een dutje en bewegen ze zich zo min mogelijk. Straks, als de temperatuur verder daalt en het zonlicht sterk afneemt, zoeken ze een veilig plekje voor hun winterslaap. Ze verstoppen zich dan onder een stronk of onder de strooisellaag en komen daar pas weer tijdens het begin van het voorjaar uit.

boomkikker (Hyla arborea) 9-2017 3928boomkikker (Hyla arborea) 9-2017 3893boomkikker (Hyla arborea) 9-2017 3898

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook: Boomkikkers.

lees verder...